Επιστροφή στην ανάπτυξη, αλλά μείωση μισθών

Ο εξαετής κύκλος ύφεσης για την Ελλάδα τελειώνει και το 2014 θα είναι έτος ανάκαμψης με οριακή ανάπτυξη 0,6% που θα επιταχυνθεί στο 2,9% το 2015, με όχημα σημαντική αύξηση των επενδύσεων, που θα συνδυαστεί με υποχώρηση της ανεργίας, εκτιμά η Κομισιόν. Αίσθηση προκαλεί η εκτίμηση για πρωτογενές πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ το 2014, αντί προηγούμενης εκτίμησής της για 1,8% του ΑΕΠ. Στελέχη του οικονομικού επιτελείου στην Αθήνα αξιολογούσαν θετικά την πρόβλεψη για πλεόνασμα 2,8% του ΑΕΠ, χθες, μετά τη συνάντηση με τους επικεφαλής της τρόικας. Σύμφωνα δε με πληροφορίες, στελέχη της τρόικας επιχείρησαν χθες μια πρόχειρη ερμηνεία, κάνοντας λόγο σύμφωνα με πληροφορίες για επικαιροποίηση σε σχέση με το 1,8% που είχε εκτιμηθεί την άνοιξη, λαμβάνοντας υπόψη και παρεμβάσεις μη μόνιμου χαρακτήρα. Πάντως, με τα σημερινά δεδομένα, ο στόχος του προγράμματος προσαρμογής παραμένει για πλεόνασμα 1,6% του ΑΕΠ τον επόμενο χρόνο. Επιστροφή στην ανάπτυξη, αλλά μείωση μισθών Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα, στο κεφάλαιο για την Ελλάδα με τίτλο «Είναι ορατή η οικονομική ανάκαμψη», η Επιτροπή θεωρεί πως υπάρχουν οι πρώτες ενδείξεις που παραπέμπουν στο ότι η ύφεση στην Ελλάδα πιάνει πάτο. Παράλληλα, σε διαρθρωτικούς όρους καταγράφεται πολύ σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή, που οδηγεί όπως όλα δείχνουν σε διαρθρωτικό πλεόνασμα το 2013, όταν το 2009 είχε σημειωθεί έλλειμμα 15% του ΑΕΠ. Εξέλιξη που, όπως επισημαίνεται στην έκθεση, σηματοδοτεί σαφή αναστροφή της δημοσιονομικής κατάστασης σε σχέση με την έναρξη της κρίσης και την οποία χαιρέτησε χθες και ο επίτροπος Όλι Ρεν. Πάντως αναθεωρεί ανοδικά τις προβλέψεις για το χρέος, που αναμένεται να καταγράψει φέτος ιστορικά υψηλό στο 176,2% του ΑΕΠ. Η ύφεση φέτος αναμένεται στο 4%, ενώ το 2014 αναμένεται οριακή ανάπτυξη, 0,6% για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια. Η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί το 2015, στο 2,9% με όχημα τη σημαντική αύξηση 11,3% στις επενδύσεις, εξέλιξη που θα προκαλέσει αποκλιμάκωση της ανεργίας, από το 27% φέτος, στο 24% στο τέλος του 2015. Για το 2014 αναμένεται σημαντική αύξηση των επενδύσεων (5,3% και 11,3% αντίστοιχα), αλλά και των εξαγωγών (4,6% και 5,5% αντιστοίχως). Όπως επισημαίνεται το πρώτο εξάμηνο του 2013 χαρακτηρίστηκε από μια υποχώρηση της έντασης της ύφεσης και από τα πρώτα σημάδια εξόδου από τον «πάτο» του οικονομικού κύκλου. Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και η ταχύτερη απορροφητικότητα πόρων της Ε.Ε. και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων με την επανέναρξη των μεγάλων έργων, όπως της κατασκευής αυτοκινητοδρόμων, αναμένεται να αντισταθμίσει τους περιορισμούς στη ρευστότητα και να υποστηρίξει τις επενδύσεις το 2014. Υποστηρικτικά μέσα είναι επίσης η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και η σταθεροποίηση της οικονομίας. Αναμένει συρρίκνωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας στο 2,3% του ΑΕΠ φέτος, στο 1,9% του ΑΕΠ το 2014 και στο 1,6% το 2015. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός αναμένεται στο -0,8% φέτος και στο -0,4% τον επόμενο χρόνο, ενώ θα περάσει σε θετικό έδαφος το 2015 με οριακή άνοδο 0,3%. Οι μισθοί θα συνεχίσουν να μειώνονται. Συνολικά η κατά κεφαλήν αποζημίωση θα μειωθεί κατά 7% φέτος και κατά 1,5% τον επόμενο χρόνο και αναμένεται να σταθεροποιηθεί το 2015. Το έλλειμμα θα μειωθεί φέτος στο 4% του ΑΕΠ. Εάν συνεκτιμηθεί η επίπτωση από την τραπεζική ανακεφαλαιοποίηση αλλά και τα κέρδη από την επιστροφή ομολόγων που έχει στην κατοχή του το Ευρωσύστημα ύψους 1,5% του ΑΕΠ το έλλειμμα διαμορφώνεται στο 13,5% του ΑΕΠ. Αναμένεται να υποχωρήσει δραστικά το 2014 στο 2% και ακόμη περισσότερο το 2015 στο 1,1%. Επισημαίνει πάντως πως οι προβλέψεις για το 2014 τελούν υπό την υπόθεση ότι δεν θα προκύψουν νέες επιβαρύνσεις για την τραπεζική ανακεφαλαιοποίηση, που εφόσον τελικά προκύψουν θα αυξήσουν το έλλειμμα. Το χρέος θα καταγράψει ιστορικό υψηλό φέτος στο 176,2% του ΑΕΠ, θα μειωθεί στο 175,9% του ΑΕΠ του χρόνου, ενώ από το 2015 προβλέπεται μια αποκλιμάκωση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες. Κίνδυνοι και προοπτικές Η Κομισιόν, αποφεύγοντας χθες να αναφερθεί λεπτομερώς στο δημοσιονομικό κενό των επόμενων ετών, περιορίστηκε να επισημάνει πως οι τρέχουσες εκτιμήσεις που δημοσίευσε υποθέτουν πως τα όποια δημοσιονομικά κενά προκύψουν για τη διετία 2014-2015 θα καλυφθούν με μέτρα που συζητούνται στην υπό εξέλιξη αξιολόγηση της οικονομίας από την τρόικα. Παράλληλα, προειδοποιεί πως υπάρχουν κίνδυνοι στην περίπτωση καταγραφούν αποκλίσεις στην εφαρμογή των πολιτικών, οι οποίες μπορούν να θέσουν εν αμφιβόλω την εμπιστοσύνη το 2014 και το 2015 και να επηρεάσουν το εύρος και την ταχύτητα των επενδύσεων αλλά και την ανάπτυξη των εξαγωγών. Στον αντίποδα θετικά θα μπορούσε να συμβάλλει στην εξέλιξη της οικονομίας, καθιστώντας συντηρητικές τις τρέχουσες εκτιμήσεις, σειρά γεγονότων όπως: Το ενδεχόμενο να υπάρξει ταχύτερη βελτίωση της εμπιστοσύνης, πιο μόνιμου χαρακτήρα θετικές επιπτώσεις από την ισχυρή τουριστική κίνηση, και καλύτερα αποτελέσματα στον τομέα της αποκατάστασης της ρευστότητας από την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Αναιμική ανάπτυξη, υψηλή ανεργία στην Ευρωζώνη το 2014 Σκιές στο σενάριο της ανάκαμψης στην Ευρωζώνη έριξαν οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής, καθώς οι Βρυξέλλες χαμήλωσαν τον πήχυ για τους ρυθμούς ανάπτυξης το επόμενο έτος στο 1,1% (από 1,2% την άνοιξη και 1,4% στις αρχές του 2013), προβλέποντας παράλληλα ότι η ανεργία θα παραμείνει σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα. Η Κομισιόν εκτιμά, επίσης, ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται και θα «χτυπήσει κορυφή» στο 95,9% του ΑΕΠ το 2014 (από 95,5% φέτος) προτού σημειώσει οριακή μείωση στο 95,4% το 2015. Παρότι οι αριθμοί αυτοί δεν σκιαγραφούν επιστροφή της Ευρωζώνης σε τροχιά διατηρήσιμης ανάπτυξης, ο αρμόδιος Επίτροπος Ολι Ρεν επιχείρησε να τα αναγνώσει θετικά, κάνοντας λόγο για «αυξανόμενες ενδείξεις ότι η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται σε σημείο καμπής κι ότι η δημοσιονομική εξυγίανση και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχουν δημιουργήσει τις βάσεις της ανάκαμψης». Η αισιοδοξία αυτή δεν φαίνεται να αφορά δύο από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης, τη Γαλλία και την Ισπανία, όπου αναθεωρήθηκαν έντονα πτωτικά οι εκτιμήσεις για τους ρυθμούς ανάπτυξης του 2014 (στο 0,9% από 1,1% για τη Γαλλία και στο 0,5% από 0,9% για τη Γερμανία), με παράλληλη ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεων για το δημοσιονομικό έλλειμμα: Η -εξαιρετικά αντιδημοφιλής- κυβέρνηση Ολάντ στη Γαλλία έλαβε διετή παράταση για να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2015. Η Κομισιόν όμως το «βλέπει» στο 3,7%, πρόβλεψη που θα ενισχύσει τις πιέσεις προς το Παρίσι για λήψη πρόσθετων μέτρων λιτότητας. «Ιδια γεύση» και στη Μαδρίτη, όπου προβλέπεται αύξηση του ελλείμματος στο 5,9% του ΑΕΠ φέτος και στο 6,6% το 2015. Η επιστροφή στην ανάπτυξη προβληματικών χωρών όπως η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία δεν θα είναι αρκούντως δυναμική για να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση της ανεργίας στο ορατό μέλλον. Τέλος, «σήμα συναγερμού» εξέπεμψαν οι Βρυξέλλες και για τη Σλοβενία, που θα δει το έλλειμμά της να εκτοξεύεται στο 7,1% του ΑΕΠ το 2014 εάν επιλέξει να ανακεφαλαιοποιήσει μόνη της τις τράπεζές της χωρίς να ζητήσει στήριξη από τους εταίρους της στην Ευρωζώνη, που θα συνοδεύεται με τους γνωστούς επαχθείς όρους...