ΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΘΕΛΟΥΝ ΟΙ ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ

Αντιμέτωπο με τις προκλήσεις ενός εντελώς νέου τοπίου, όπως αυτό διαμορφώνεται μετά το Brexit, βρίσκεται πλέον το Μαξίμου.



Συμμαχίες, στοχεύσεις και προτεραιότητες, επανεξετάζονται, υπό το πρίσμα ενός συνολικότερου επανασχεδιασμού στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Η ελληνική κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή κατέστησε σαφές ότι το βρετανικό δημοψήφισμα πρέπει να λειτουργήσει ως «ξυπνητήρι» για την Ευρώπη.

Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι οι σωστές κινήσεις και η σύμπλευση με άλλες ευρωπαϊκές προοδευτικές δυνάμεις, μπορούν να καταστήσουν εφικτή μια αλλαγή στην μέχρι σήμερα ακολουθούμενη πολιτική, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στην αντιμετώπιση του κοινωνικού ελλείμματος που εντοπίζεται σήμερα, αλλά και την προστασία των αδύναμων ομάδων. Με απλά λόγια, δηλαδή, στην κυβέρνηση επιθυμούν να μετατρέψουν σε ευκαιρία, την κρίση που δημιουργεί το Brexit.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε το γεγονός ότι ο Αλ. Τσίπρας από την πρώτη στιγμή μίλησε ανοιχτά για την ανάγκη ενός new deal για την Ευρώπη που θα εμπνεύσει ξανά τους λαούς της, ούτε βέβαια το ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός συναντήθηκε με εκπροσώπους τόσο από την Ευρωπαϊκή Αριστερά, όσο και από τους Ευρωσοσιαλιστές ή τους Πράσινους, προκειμένου να διαμορφωθούν οι κατάλληλες προοδευτικές συμμαχίες που θα βοηθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση. Ο κ. Τσίπρας μάλιστα έχει ήδη διευκρινίσει πως οι συμμαχίες αυτές θα επιδιωχθούν τόσο σε πολιτικό, όσο και σε γεωγραφικό επίπεδο, κάτι που επαναφέρει στο προσκήνιο το σχέδιο περί συμμαχίας του Ευρωπαϊκού Νότου.

Οι σχεδιασμοί του Μαξίμου για μια νέα «Ευρωπαϊκή Συμφωνία» και η αναβίωση του σχεδίου περί «αλλαγής της Ευρώπης» πάντως, κάθε άλλο παρά απλοί στην υλοποίησή τους είναι, ενώ την ίδια ώρα τα ανοίγματα προς τις προοδευτικές δυνάμεις (και ιδίως προς τους Σοσιαλιστές) σίγουρα δεν γίνονται δεκτά με... ενθουσιασμό από όλες τις τάσεις και ομάδες εντός ΣΥΡΙΖΑ. Σε κάθε περίπτωση τα πρώτα μηνύματα περί πιστής εφαρμογής χωρίς παρεκκλίσεις του ελληνικού προγράμματος, δείχνουν να «προσγειώνουν» απότομα τις κυβερνητικές φιλοδοξίες.

Στο ευρωπαϊκό διευθυντήριο κρατούσα άποψη φαίνεται ότι είναι η τάχιστη υλοποίηση των συμφωνηθέντων από όλα τα κράτη-μέλη (και από τη χώρα μας), κάτι που δεν θα επιτρέψει νέες κρίσεις στους κόλπους της Ευρώπης, δημιουργώντας εκ νέου αμφιβολίες για τη σταθερότητα του οικοδομήματος και προκαλώντας ενδεχομένως νέες αποσχιστικές τάσεις. Σε περίπτωση βέβαια που τελικώς υιοθετηθεί η «γραμμή» των σκληρών της Ευρώπης και αγνοηθούν οι φωνές περί ενίσχυσης του κοινωνικού κράτους, τότε η Ελλάδα ενδέχεται για ακόμη μια φορά να είναι από τις πρώτες χώρες που θα υποστεί τις συνέπειες του Brexit.

Ακόμη μια απογοήτευση για το Μαξίμου εξάλλου, υπήρξαν και τα αποτελέσματα των ισπανικών εκλογών. Η διάψευση των ελπίδων περί ενίσχυσης των Podemos και σχηματισμού μιας κυβέρνησης προοδευτικών δυνάμεων, προσγείωσαν και τις ελπίδες για κοινό μέτωπο με τη Μαδρίτη. Αν στο παζλ προστεθεί το γεγονός ότι τόσο ο Φρ. Ολάντ, όσο και ο Μ. Ρέντσι, που μέχρι σήμερα αποτελούσαν συμμάχους της Ελλάδας, πιεζόμενοι και από τα δικά τους εσωτερικά προβλήματα, δείχνουν πρόθυμοι να συνταχθούν πίσω από το Βερολίνο, τότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι το αίτημα για new deal, ενδέχεται για ακόμη μια φορά να μη βρει άλλους υποστηρικτές.

Κριτική στο εσωτερικό
Μια τέτοια εξέλιξη πάντως δεν πρόκειται να έχει θετικό αντίκτυπο ούτε εντός συνόρων. Είναι γνωστό ότι στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ ανέκαθεν υπήρχαν ομάδες και τάσεις που αντιμετωπίζουν με έντονο σκεπτικισμό τις επιταγές λιτότητας που έρχονται από Βρυξέλλες και Βερολίνο. Πολλώ δε μάλλον όταν η κριτική στην Ευρώπη των ανισοτήτων, βρισκόταν στην κορυφή της ατζέντας της Κουμουνδούρου, όταν ακόμη βρισκόταν στην αντιπολίτευση.

Υπό αυτό το πρίσμα σε καμία περίπτωση δεν συμφωνούν με τη στρατηγική του Μαξίμου και προσωπικά του Αλ. Τσίπρα να επιχειρεί να εμφανιστεί ως εγγυητής και υπερασπιστής αυτής της Ευρώπης. Επιπλέον με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα αντιμετωπίζεται και η διαρκής προσέγγιση του Αλ. Τσίπρα προς τους Σοσιαλιστές της Ευρώπης. Το επιχείρημα περί προσπάθειας «σχηματισμού νέων προοδευτικών πλειοψηφιών στην Ευρώπη», αν και από την ηγετική ομάδα του Μαξίμου κρίνεται ως μείζονος σημασίας, σε μεγάλη μερίδα του κόμματος ηχεί ως μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ και απομάκρυνση από τις βασικές αξίες και αρχές της Αριστεράς.

Το στοίχημα της ανάπτυξης
Εκτός από τις προκλήσεις της μετα-Brexit εποχής, η κυβέρνηση καλείται μέσα στους επόμενους μήνες να υλοποιήσει και τον σχεδιασμό της για ανάπτυξη, που ούτως ή άλλως το τελευταίο διάστημα έχει αναγάγει σε πρώτη προτεραιότητα. Είναι γεγονός ότι το κακό τοπίο που δημιουργείται στην οικονομία, υπό το βάρος και των ειδήσεων για ηχηρά «κανόνια» στην αγορά, όπως αυτό του Μαρινόπουλου, κάθε άλλο παρά συμβάλλουν στο κλίμα αισιοδοξίας που θέλει να εκπέμψει το Μαξίμου. Η εμμονή της Ευρώπης εξάλλου, όχι μόνο για εφαρμογή αλλά ακόμη και για επίσπευση των προαπαιτουμένων της επόμενης αξιολόγησης -γεγονός που φέρνει νωρίτερα στο προσκήνιο τις επώδυνες μεταρρυθμίσεις, κυρίως στα εργασιακά- επιβαρύνει την κατάσταση.

Επιπλέον, στην κυβέρνηση βλέπουν πως το ενδεχόμενο φοροελαφρύνσεων είναι μάλλον απίθανο, αντιθέτως μεγάλες μερίδες πολιτών -όπως οι συνταξιούχοι- βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με το κύμα μειώσεων που έφερε το τελευταίο πακέτο ψηφισθέντων μέτρων. Κόντρα σε όλες αυτές τις αρνητικές εξελίξεις πάντως, η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να αλλάξει σελίδα και για τον λόγο αυτό έχει δοθεί σαφής εντολή σε υπουργούς που χειρίζονται τα κρίσιμα χαρτοφυλάκια που άπτονται του τομέα της ανάπτυξης, να αναλάβουν άμεσα δράση, ώστε να υπάρξουν σε σύντομο χρονικό διάστημα, μετρήσιμα αποτελέσματα.