Μπορεί να γυρίσει, άραγε, το παιχνίδι;

Στις δύσκολες στιγμές οι περισσότεροι επικαλούνται τον Θεό ή μια αόρατη δύναμη που θα έρθει και θα δώσει λύση.



Στην Ελλάδα όλο και περισσότεροι τα τελευταία χρόνια επικαλούνται τον «από μηχανής Θεό» που θα φέρει το φως στο τούνελ ή θα άρει τα αδιέξοδα που δημιούργησαν τόσα χρόνια οικονομικής κατάρρευσης.

Υπάρχουν κάποιοι που είναι εξαιρετικά αισιόδοξοι, ακόμη κι όταν φτάνει το τέλος, ακόμη κι αν οι υπόλοιποι βλέπουν μόνο «καμένη γη». Λένε μάλιστα, ίσως θέλοντας να δώσουν κουράγιο στους εαυτούς τους «κι όμως, εγώ πιστεύω ότι κάτι καλό υπάρχει, κάτι θα γίνει και θα αλλάξει η πορεία προς τον γκρεμό».

Επειτα από επτά χρόνια σε ύφεση, μνημόνια, περικοπές, σκληρή λιτότητα, απώλεια του 25% του ΑΕΠ, η Ελλάδα άντεξε. Με πολύ πόνο, με ανυπολόγιστες συνέπειες στην κοινωνία, με φυγή πάνω από 200 χιλιάδων νέων, με καταρράκωση της αξιοπρέπειας των πολιτών. Όμως, με κάποιο... μαγικό τρόπο δεν κατέρρευσε η χώρα. Ισως, γιατί υπήρχαν αντοχές, ίσως γιατί υπήρχε κρυμμένο χρήμα ή «μαξιλάρι ασφαλείας» για πολίτες και επιχειρήσεις. Όλα αυτά όμως είναι παρελθόν, η σημερινή κατάσταση στην πραγματική οικονομία έχει αλλάξει τα δεδομένα και ίσως μόνο οι αισιόδοξοι μπορούν να βλέπουν φως στο τούνελ.

Όταν ένα και μόνο στοιχείο, ότι μέσα σε πέντε μήνες το 2016 έκλεισαν πάνω από 15 χιλιάδες επιχειρήσεις, δείχνει την εικόνα της αγοράς, όλα τα υπόλοιπα περιττεύουν.

Λουκέτα, ανεργία, εργασιακά δικαιώματα που έχουν καταπατηθεί, κίνδυνος απώλειας της ελληνικότητας τραπεζών και επιχειρήσεων, capital controls - βρόχος στην καθημερινότητα, απίστευτα ληξιπρόθεσμα χρέη και «φέσια» του Δημοσίου που ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ.

Και στο βάθος... νέα «κανόνια», αφού χιλιάδες υπεχρεωμένες επιχειρήσεις δεν μπορούν να προχωρήσουν σε αναδιαρθρώσεις δανείων, καθώς οι τράπεζες κωλυσιεργούν.

Αραγε, βρισκόμαστε εντός μιας τέλειας καταιγίδας; Είναι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα «πυρίκαυστος χώρα», όπως εύστοχα είχε τονίσει η «Ημερησία του Σαββάτου»;

Υπάρχουν οι απαισιόδοξοι που εκτιμούν ότι άνοιξε η πόρτα του φρενοκομείου και η τελική λύση είναι η χρεοκοπία. Αν «σκάσει» η πραγματική οικονομία, τότε δεν θα υπάρχουν πολλά να ειπωθούν για το δημόσιο χρέος, την ανάπτυξη, την ανεργία ή άλλα μακροοικονομικά στοιχεία. Και οι απαισιόδοξοι δεν βλέπουν πώς μπορεί να γυρίσει το «παιχνίδι».

Υπάρχουν κι εκείνοι που περιμένουν τον από μηχανής θεό, τον οποίο κάποιοι αποκαλούν «Ελληνα θεό». Πιστεύουν ότι θα γίνει κάτι στο τέλος και δεν θα καταρρεύσουν τα πάντα. Ότι θα βρεθεί μια ισορροπία.

Πιθανότατα να είναι έτσι, αρκεί μόνο να υπάρξουν και γενναίες αποφάσεις απ’ όλους προτού να είναι αργά. Πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι μια γενναία αναδιάρθρωση των κόκκινων δανείων, ώστε να πάρουν ανάσα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Με διαγραφές οφειλών, αν χρειαστεί, αλλά και με ανηλεή κυνηγητό όσων έχουν τεράστια περιουσία, αλλά είναι μέλη της διαχρονικής ομάδας των... μπαταχτσήδων.

Δεύτερο βήμα η υλοποίηση άμεσα των μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται. Κίνητρα για επενδυτική έκρηξη, άρση των αντιεπιχειρηματικών εμποδίων, θεσμικών και φορολογικών. Χτύπημα της φοροδιαφυγής που δεν οφείλεται στην ανέχεια, αλλά στην απουσία πατριωτικής συνείδησης.

Και το τρίτο και πιο βασικό βήμα. Να πειστούν οι πολίτες ότι ο δρόμος που είναι στρωμένος με αγαθές προθέσεις δεν οδηγεί στην κόλαση αλλά στον παράδεισο. Η αισιοδοξία πρέπει να έρθει, ώστε να παλέψουν όλοι οι Ελληνες για μια καλύτερη ημέρα για τη χώρα.

Το παιχνίδι μπορεί να γυρίσει. Το κράτος και ο λαός είναι έτοιμοι να βάλουν πλάτη;