Η εκτύπωση χρήματος και το «ελληνικό δράμα»

Την Δευτέρα, 9 Μαρτίου, η ΕΚΤ θα γίνει και επισήμως η τελευταία από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη -μετά την αμερικανική Fed, την ιαπωνική BoJ και τη βρετανική BoE- η οποία θα αρχίσει να τυπώνει μαζικά χρήμα, με στόχο να αποτρέψει μια νέα ύφεση στην Ευρωζώνη και να τονώσει την οικονομική δραστηριότητα.




Με βάση και τις προχθεσινές ανακοινώσεις του προέδρου της, Μάριο Ντράγκι, το ποσό που έχει αρχικά σχεδιαστεί να κυκλοφορήσει στην αγορά θα ξεπεράσει το 1,1 τρισ. ευρώ μέσα στους επόμενους 18 μήνες -δηλαδή, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016, με ρυθμό περίπου 60 δισ. μηνιαίως. Κι αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι μέχρι το καλοκαίρι θα πρέπει λογικά να έχουμε διαπιστώσει τα πρώτα αποτελέσματα της αυξημένης ρευστότητας στις τράπεζες και την αγορά, η οποία θα έχει ήδη ανέλθει σε πάνω από 150 δισ. ευρώ.
ΗΠΑ ή Ιαπωνία;
Βεβαίως, για την ώρα, κανείς δεν διακινδυνεύει προβλέψεις για την... ευστοχία που θα έχει τελικώς το «μπαζούκας» του Ντράγκι. Κι αυτό για ένα πολύ απλό λόγο: Διότι τα αποτελέσματα της εκτύπωσης χρήματος στις δύο πλευρές του Ειρηνικού, στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και την Ιαπωνία, κάθε άλλο παρά τα ίδια ήταν.
Στις πρώτες, όπου η διαδικασία αυτή ξεκίνησε ουσιαστικά από το τέλος της θητείας του Τζορτζ Μπους και επί Άλαν Γκρίνσπαν, κατάφερε να δώσει το φιλί της ζωής στην υπερδύναμη, η οποία κλονιζόταν συθέμελα μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, κάνοντας πολλούς να κάνουν λόγο ακόμη και για το «τέλος του υπαρκτού καπιταλισμού». Σταδιακά και σχετικά γρήγορα δε, παρά τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και τις κατηγορίες των Ρεπουμπλικάνων περί κρατισμού, οι δείκτες της ανάπτυξης επέστρεψαν στο πράσινο, όπως και η κερδοφορία των επιχειρήσεων -ενώ το πλεόνασμα δολαρίων λειτούργησε ευεργετικά και για τις αναπτυσσόμενες αγορές.
Αντιθέτως, στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου, η επιστροφή του Σίνζο Άμπε στην πρωθυπουργία (στα τέλη του 2012) και η υιοθέτηση της πολιτικής των λεγόμενων «Αμπενόμικς», η οποία βασίζεται ακριβώς στην πρόκληση μιας πλημμυρίδας από γεν στην αγορά (αντιστοιχούν σε πάνω από 600 δις δολάρια ετησίως στα δύο πρώτα χρόνια), δεν κατάφερε το επιθυμητό.
Η Ιαπωνία μπορεί μεν να γλίτωσε τα χειρότερα και να επιστρέφει δειλά-δειλά στην ανάπτυξη, όμως οι ρυθμοί είναι τουλάχιστον αναιμικοί και, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορούν να καλύψουν το χαμένο έδαφος της περασμένης δεκαετίας (η χώρα βρισκόταν σε κρίση πολύ πριν από το 2008).
Ποιον δρόμο θα ακολουθήσει, λοιπόν, η Ευρώπη; Των ΗΠΑ ή της Ιαπωνίας; Για την ώρα, ουδείς γνωρίζει, παρά τις εκτιμήσεις ότι η οικονομική μηχανή αρχίζει να παίρνει στροφές και σε άλλες χώρες, πλην της Γερμανίας.
Ωστόσο, οι περισσότεροι συμφωνούν ότι πολλά θα κριθούν όχι σε νομισματικό και οικονομικό επίπεδο, αλλά σε πολιτικό -ειδικά καθώς η Ευρωζώνη (όπως και η Ε.Ε.) αποτελεί ένα άθροισμα κρατών. Με άλλα λόγια, η επιτυχία της εκτύπωσης χρήματος θα κριθεί και στην τροπή που θα πάρουν οι πολιτικές εξελίξεις, οι οποίες σφραγίζονται από τη σκληρή διαπραγμάτευση με τη νέα κυβέρνηση της Ελλάδας. Η οποία, επίσης, θα έχει φανεί πού καταλήγει μέχρι τον Ιούνιο, οπότε και θα φτάνει στο τέλος της η τετράμηνη παράταση...