Τι αλλαγές σχεδιάζει η κυβέρνηση για τον τραπεζικό τομέα

Ραγδαίες αλλαγές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας σχεδιάζει η κυβέρνηση.



Το πρώτο στίγμα αυτών των ανατροπών έδωσε την Τετάρτη ο αντιπρόεδρος κ. Γιάννης Δραγασάκης. Το μέγεθος και το εύρος των παρεμβάσεων στον κρίσιμο τομέα των τραπεζών αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς θα σηματοδοτήσουν τη γενικότερη στάση της νέας κυβέρνησης στο πεδίο της οικονομίας. Οι χρηματιστηριακοί αναλυτές παρακολουθούν τις εξελίξεις και προσπαθούν να διαβλέψουν τα κυβερνητικά σχέδια.

Υπενθυμίζεται ότι το ελληνικό δημόσιο, μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), ελέγχει πάνω από το 35,4% της Eurobank, το 57,2% της Εθνικής και πάνω από το 60% των μετοχών της Alpha Bank και της Τράπεζας Πειραιώς. Τα υπόλοιπα ποσοστά ελέγχονται από ιδιώτες μετόχους, οι οποίοι εισήλθαν στις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών.

Ιδιώτες μέτοχοι
Οι ιδιώτες μέτοχοι κατέχουν δικαιώματα (warrants) με βάση τα οποία μπορούν να αγοράσουν το σύνολο των μετοχών του ΤΧΣ σε προκαθορισμένη τιμή και χρονοδιάγραμμα. Έτσι, όπως αναφέρουν αναλυτές, η νέα ελληνική κυβέρνηση δεν έχει κανένα αυτόματο δικαίωμα για να προχωρήσει ως μέτοχος σε αλλαγές διοικήσεων. Κανονικά, σημειώνουν, θα πρέπει η νέα κυβέρνηση να προχωρήσει στην αλλαγή του σχετικού νόμου. Ωστόσο τόσο από τις τράπεζες όσο και από την κυβέρνηση δεν φαίνεται να υπάρχει συγκρουσιακή διάθεση.

Όπως υποστηρίζουν έγκυροι χρηματιστηριακοί κύκλοι εάν οι νέες διοικήσεις προέρχονται από τις υπάρχουσες διοικητικές δομές των τραπεζών ή πραγματοποιηθεί μια προσθήκη τεχνοκρατών, τότε η κυβέρνηση θα σηματοδοτήσει πως επιθυμεί οι τράπεζες να συνεχίσουν να λειτουργούν με όρους αγοράς. Σε άλλη περίπτωση θα υπάρξει πισωγύρισμα για τον τρόπο λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας.

Επιπλέον οι ιδιώτες μέτοχοι που έχουν ήδη απολέσει σημαντικό τμήμα της επένδυσής τους, είναι εξαιρετικά δύσκολο να συνεχίσουν να διατηρούν μία παρόμοια επένδυση. Άλλωστε αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο συντελέστηκε το κραχ στο Χρηματιστήριο και αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίον έσπευσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης να καθησυχάσει τις αγορές.

Η βασική αλλαγή που σχεδιάζει η νέα κυβέρνηση για τις τράπεζες είναι μεταβολές στον νόμο για το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Οι μεταβολές εκτιμάται πως θα πρέπει να γίνουν και με τη συναίνεση της Τράπεζας της Ελλάδος αλλά και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κάτι το οποίο μπορεί να συμβεί, υπό την προϋπόθεση πως οτιδήποτε νέο θεσμοθετηθεί, θα προστατεύει τα συμφέροντα των ιδιωτών μετόχων.

Σε αντίθετη περίπτωση εκτιμάται που οι ευρωπαϊκές Αρχές δεν θα προσυπογράψουν. Η νέα κυβέρνηση επιθυμεί και αυτό υπήρξε κομμάτι και των προεκλογικών της δεσμεύσεων να ασκεί ουσιαστικότερο έλεγχο στις τράπεζες.

Από την άλλη πλευρά, όταν συστάθηκε το ΤΧΣ προκειμένου να κεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες, το σχετικό θεσμικό πλαίσιο προέβλεψε πως οι διοικήσεις ασκούνται από τους ιδιώτες μετόχους, ενώ σε κρίσιμα θέματα το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας μπορεί να ασκήσει veto.

H κυβέρνηση θέλει να αλλάξει το νόμο 3864/2010 για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ώστε το Δημόσιο να έχει μεγαλύτερες αρμοδιότητες σε ό,τι αφορά το τραπεζικό σύστημα. Δεν πρόκειται πάντως να υπάρξουν ριζοσπαστικές αλλαγές. Η ελληνική κυβέρνηση στο πλαίσιο αυτό ετοιμάζεται να προβεί σε αλλαγές και σε ό,τι αφορά τη διοίκηση του ΤΧΣ, χωρίς να είναι βέβαιο πως οι αλλαγές αυτές θα αφορούν σε όλο το διοικητικό συμβούλιο του Ταμείου.

Από την άλλη πλευρά, συζητήσεις φαίνεται να διεξάγονται και σε ό,τι αφορά διοικητικές μεταβολές σε συστημικές τράπεζες, μολονότι το θέμα δεν έχει κλείσει. Ενας άλλος τομέας στον οποίον η κυβέρνηση δείχνει να θέλει να παρέμβει δυναμικά, είναι αυτός των «κόκκινων» δανείων. Το υπουργείο Ανάπτυξης σχεδιάζει προς αυτήν την κατεύθυνση νέον αναπτυξιακό νόμο που θα συμβάλει στην παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας. Μάλιστα σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης θα συστηθεί δημόσιος ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης ιδιωτικού χρέους όχι ως μία bad bank, αλλά ως διαχειριστή κάθε τύπου ληξιπρόθεσμης οφειλής προς τις τράπεζες.

Ονοματολογία
Και ενώ σχεδιάζονται τα παραπάνω, η ονοματολογία για τις προσθήκες και τις αλλαγές τόσο στο ΤΧΣ όσο και στις ίδιες τις τράπεζες δίνει και παίρνει. Μερικά από τα ονόματα που δείχνουν πως θα έχουν ρόλο στο νέο γίγνεσθαι του τραπεζικού τομέα ακούγεται πως είναι εκείνο της κ. Λούκας Κατσέλη, όπως επίσης και εκείνο του κ. Τάκη Ρουμελιώτη.

Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τον πανικό των αγορών με επίκεντρο τον τραπεζικό κλάδο ο κ. Δραγασάκης σημείωσε πως βασικό μέλημα της νέας κυβέρνησης είναι η εύρυθμη λειτουργία των τραπεζών και η άνοδος της μετοχικής τους αξίας.

Παρέμβαση
Παρέμβαση που όπως διεφάνη έπιασε τόπο έστω και προσωρινά σε ό,τι αφορά τους επενδυτές. Είχε προηγηθεί χρηματιστηριακό κραχ με τη χρηματιστηριακή αγορά μέσα σε τρεις ημέρες να έχει απωλέσει κεφαλαιοποίηση 11,4 δισ. ευρώ, όσο περίπου είναι και το «μαξιλάρι» του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας

Οπως διευκρίνισε με δηλώσεις του ο κ. Δραγασάκης η κυβέρνηση στη βάση των προεκλογικών της θέσεων θα ασκήσει τα μετοχικά δικαιώματα του κράτους, αλλά αυτό θα γίνει με τρόπο που δεν θα θίξει τα συμφέροντα των ιδιωτών μετόχων.

Αντίθετα, διαβεβαίωσε πως η κυβέρνηση είναι ανοιχτή να ακούσει και προτάσεις από τους ιδιώτες μετόχους, όπου υπάρχουν, με στόχο την ενδυνάμωση των τραπεζών, τη βελτίωση της θέσης τους και της οικονομίας γενικότερα. Για τον σκοπό αυτό ξεκίνησε ήδη από χθες επαφές με τους ιδιώτες μετόχους, όπως ο κ. Watsa, που ηγείται του επενδυτικού σχήματος Fairfax, βασικού πλέον μετόχου της Eurobank.

Ερωτηθείς για το εάν πρόκειται να γίνουν αλλαγές σε ό,τι αφορά τις διοικήσεις των τραπεζών είπε πως, εφόσον γίνουν, αυτό θα συμβεί με δημόσια διαβούλευση και όπου υπάρχουν ιδιωτικές συμμετοχές, αυτές θα ληφθούν υπόψη.

Στα 9 δισ. ευρώ οι εκροές τον Ιανουάριο

Σύμφωνα με δημοσίευμα του πρακτορείου Reuter, οι εκροές αποδίδονται στην πολιτική αναταραχή. Οι αναλήψεις τον Δεκέμβριο ανήλθαν σε 4 δισ. ευρώ

Σε 9 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι ανήλθαν οι εκροές μέσα στον Ιανουάριο, σύμφωνα με δημοσίευμα του πρακτορείου Reuter, αποδίδοντας τις ενέργειες εκροών στην πολιτική αναταραχή. Οι αναλήψεις τον Δεκέμβριο ανήλθαν σε 4 δισ. ευρώ, ενώ οι τράπεζες έχουν ήδη προσφύγει στον ELA σύμφωνα με το Reuter.

Οπως σημειώνει το σχετικό δημοσίευμα, η ΕΚΤ βραχυπρόθεσμα δεν μπορεί να προβεί σε καμία ενέργεια πέρα από το γεγονός να αφήσει τις ελληνικές τράπεζες να τροφοδοτούνται από τον ELA. Τον Οκτώβριο τα stress tests κατέγραψαν κεφαλαιακή επάρκεια για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Τυχόν αποκοπή τους από τη ρευστότητα θα ξεσήκωνε λαϊκή οργή στην Ελλάδα, όπου το 70% του πληθυσμού θέλει σήμερα να μείνει στη ζώνη του ευρώ, περιγράφει το σχετικό δημοσίευμα. Ομως τυχόν κεφαλαιακοί έλεγχοι θα μπορούσαν να το αλλάξουν αυτό.

Οι δημόσιες σχέσεις είναι επίσης σημαντικές για τη Γερμανία περιγράφει το δημοσίευμα. Οσο η Ελλάδα πλησιάζει τα επίπεδα του 2012 στη χρήση του έκτακτου μηχανισμού (120 δισεκατομμύρια ευρώ) τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανές απώλειες στο σύστημα πληρωμών της Ευρωζώνης, εάν η χώρα αφήσει τη ζώνη του ευρώ. Οι απώλειες θα μπορούσαν να περιοριστούν με ελέγχους στην κίνηση κεφαλαίων. Το σύστημα δοκιμάστηκε επιτυχώς στην Κύπρο, αναφέρεται, αλλά στην Ελλάδα η αποσταθεροποίηση μπορεί να είναι μεγαλύτερη.