«Εσβησε» πριν καν ανθήσει η ελληνική κρουαζιέρα

Με χαμηλές προσδοκίες και δεκάδες προβλήματα να περιμένουν τη λύση τους ξεκινά τις επόμενες εβδομάδες η νέα σεζόν για την ελληνική κρουαζιέρα.



Παρότι η χώρα μας διαθέτει τεράστια πλεονεκτήματα στο συγκεκριμένο κλάδο με τα χιλιάδες νησιά του Αιγαίου και τα μοναδικής ομορφιάς τοπία, εντούτοις δεν έχει καταφέρει να εκμεταλλευτεί τις τεράστιες δυνατότητες που έχει, με αποτέλεσμα να παραμένει «ουραγός» στο homeporting (σταθμό-επιβίβασης) και να χάνει έσοδα εκατομμυρίων ευρώ.
Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η τουριστική κίνηση φέτος θα κινηθεί σε «ρηχά νερά», με το καλύτερο σενάριο να κάνει λόγο για διατήρηση του αριθμού των επισκεπτών που ήρθαν πέρυσι, την ώρα που τα μηνύματα για την πορεία του ελληνικού τουρισμού στο σύνολό του παραμένουν θετικά. Το γεγονός που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι πως μεγάλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Costa και η MSC αποσύρουν σταδιακά πλοία από τις γραμμές της Ανατολικής Μεσογείου και τα μεταφέρουν στην Αυστραλία, γιατί θεωρούν πως εκεί θα έχουν μεγαλύτερες πληρότητες και περισσότερα κέρδη. Σημαντικό ρόλο στην απόφασή τους, όπως εξηγούν άνθρωποι του χώρου, παίζει η αβεβαιότητα που ταλανίζει την ελληνική οικονομία τα τελευταία πέντε χρόνια, η οποία δεν επιτρέπει το μακροχρόνιο σχεδιασμό. «Η ύπαρξη σταθερότητας στο μακροοικονομικό περιβάλλον είναι απαραίτητο στοιχείο για την προσέλκυση επιχειρήσεων και επενδυτών. Αντίθετα, το θολό τοπίο και η έλλειψη ξεκάθαρου ορίζοντα, τους κάνει να απομακρύνονται και να εξετάζουν εναλλακτικές λύσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με την κρουαζιέρα», επισημαίνει χαρακτηριστικά άνθρωπος της αγοράς.
Εξίσου ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός πως ολοένα και περισσότερες εταιρείες επιλέγουν για σταθμό επιβίβασης στα πλοία (home porting) τους, τα λιμάνια της Τουρκίας και όχι της Ελλάδας. Μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να μην ακούγεται τόσο τραγικό, ωστόσο μια πιο προσεκτική ματιά στα οικονομικά οφέλη για την περιοχή που είναι σταθμό-επιβίβασης δείχνει το μέγεθος της ζημιάς που προκαλείται. Υπολογίζεται πως οι τουρίστες κρουαζιέρας ξοδεύουν τέσσερις με πέντε φορές περισσότερα στη χώρα που είναι ο σταθμός επιβίβασής τους, σε σύγκριση με τις περιοχές που επισκέπτονται στη διάρκεια των διακοπών τους. Και αυτό γιατί εκτός από τα αεροπορικά εισιτήρια, ξοδεύουν χρήματα για φαγητό και ποτό αλλά και για τη διανυκτέρευσή τους σε ξενοδοχεία της περιοχής, πριν ή μετά την κρουαζιέρα. Ο βασικός λόγος που μεταφέρουν στη γείτονα χώρα τον σταθμό επιβίβασης, σχετίζεται άμεσα με το αεροπορικό δίκτυο, και τις καλύτερες υπηρεσίες που προσφέρει ιδίως στις υπερατλαντικές πτήσεις, οι οποίες είναι συχνότερες και αφορούν περισσότερους προορισμούς, καθώς επίσης με και με το επίπεδο των λιμενικών υποδομών και τα φθηνότερα τέλη που χρεώνουν οι Τούρκοι. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Κρουαζιέρας, το 2013 ο αριθμός των τουριστών που επέλεξαν την Ελλάδα για να ξεκινήσουν τις διακοπές τους (σταθμός επιβίβασης), ανήλθε σε 212.000, όταν ο συνολικός αριθμός των τουριστών κρουαζιέρας που επισκέφθηκαν τη χώρα μας έφθασε σε 4,6 εκατομμύρια.
Αναβάθμιση υποδομών
«Τα περιθώρια ανάπτυξης της ελληνικής κρουαζιέρας, και κυρίως του home porting (σταθμός επιβίβασης) είναι μεγάλα, ωστόσο μέχρι να φθάσουμε στο επιθυμητό επίπεδο έχουμε ακόμη πολύ δρόμο», σημειώνει στην «Η» ο πρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Κρουαζιερόπλοιων και Φορέων Ναυτιλίας, Θεόδωρος Κόντες, τονίζοντας πως μετά την άρση του cabotage δεν υπήρξε ανάλογη συνέχεια στη στήριξη του κλάδου. Η αρχή, υποστηρίζει, πρέπει να γίνει με τη μείωση των λιμενικών τελών, ώστε να αυξηθεί το κίνητρο σε περισσότερα κρουαζιερόπλοια να προσεγγίζουν τα ελληνικά λιμάνια. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να αποφευχθεί η οποιαδήποτε αύξηση του ΦΠΑ, η οποία θα οδηγούσε σε ανατίμηση των τουριστικών πακέτων και θα υπονόμευε ευθέως την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής κρουαζιέρας.
Σε δεύτερη φάση, σύμφωνα με τον κ. Κόντε, έμφαση πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση του αεροπορικού δικτύου με χώρες που αποτελούν βασική «δεξαμενή» για την άντληση πελατών κρουαζιέρας όπως οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, ενώ απαραίτητη κρίνεται η αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών, οι οποίες ακόμη και σε δημοφιλείς προορισμούς είναι κατώτερη των περιστάσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έλλειψη τελεφερίκ στη Σαντορίνη, κάτι που θα διευκόλυνε τους εκατομμύρια τουρίστες που επισκέπτονται το νησί κάθε χρόνο και θα τόνωσε την τοπική οικονομία.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το μεγαλύτερο εμπόδιο στην υλοποίησή του φαίνεται πως είναι η γραφειοκρατία. Όπως εξηγεί ο κ. Κόντες ενώ το έργο έχει συμφωνηθεί να ξεκινήσει, καθυστερεί εξαιτίας των χρονοβόρων αδειοδοτήσεων και των ειδικών σεισμολογικών μελετών που πρέπει να εκπονηθούν. «Υπό φυσιολογικές συνθήκες σε διάστημα ενός χρόνου μπορεί να ολοκληρωθεί η κατασκευή του τελεφερίκ. Τώρα λόγω γραφειοκρατίας υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει τρία χρόνια», σημειώνει, και τονίζει πως η Ένωση Εφοπλιστών Κρουαζιέρας έχει καταθέσει στο αρμόδιο υπουργείο φάκελο με όλες τις βελτιώσεις που χρειάζεται να γίνουν στα λιμάνια της χώρας, οι οποίες -όπως λέει- απαιτούν σχετικά μικρές επενδύσεις. Από εκεί και πέρα, η Ένωση έχει προτείνει τη συγκρότηση Εθνικής Συντονιστικής Επιτροπής Κρουαζιέρας για την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των εξελίξεων αλλά και τη δημιουργία ειδικών δικαστηρίων στον Πειραιά για την εκδίκαση των ναυτικών υποθέσεων.
Η ελληνική κρουαζιέρα με μια ματιά
Περίπου 4,6 εκατομμύρια τουρίστες κρουαζιέρας επισκέφθηκαν πέρυσι την Ελλάδα
Μόλις 212.000 χρησιμοποίησαν τη χώρα μας ως σταθμό-επιβίβασης (homeporting)
Η Σαντορίνη, η Κέρκυρα και η Μύκονος είναι ανάμεσα στους προορισμούς κρουαζιέρας στην Ευρώπη
Συνεισφέρει άμεσα περίπου 570 εκατ. ευρώ στην ελληνική οικονομία και προσφέρει απασχόληση σε περίπου 11.215 εργαζομένους
Πηγή CLIA *Στοιχεία 2013
Επενδύσεις 4 δισ. για νέα κρουαζιερόπλοια
Περισσότεροι από 23 εκατομμύρια τουρίστες εκτιμάται πως θα επιλέξουν φέτος την κρουαζιέρα για τις διακοπές τους. Μάλιστα, το 61% των ταξιδιωτικών πρακτόρων της Διεθνούς Ένωσης Κρουαζιέρας ( CLIA) στη Βόρεια Αμερική αναφέρουν αύξηση στις ταξιδιωτικές κρατήσεις για το 2015 συγκριτικά με την ίδια εποχή του περασμένου έτους.
Όπως αναφέρουν παράγοντες του κλάδου, οι κρουαζιέρες προσελκύουν ολοένα και περισσότερους ταξιδιώτες, καθώς προσφέρουν διαρκώς νέα δρομολόγια σε καινούργιους και εξωτικούς προορισμούς, ειδικά στη γρήγορα αναπτυσσόμενη ασιατική αγορά. Υπολογίζεται πως φέτος 52 πλοία θα προσφέρουν 1.065 κρουαζιέρες στην Ασία με δυνατότητα χωρητικότητας 2,17 εκατομμυρίων επιβατών, ωστόσο η Καραϊβική παραμένει η «βασίλισσα» της κρουαζιέρας κατέχοντας μερίδιο 30% της παγκόσμιας αγοράς και ακολουθεί η Μεσόγειος, με μερίδιο 24%.
Την ίδια ώρα, οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου επενδύουν τεράστια ποσά για τη ναυπήγηση νέων πολυτελών πλοίων, προκειμένου να κερδίσουν μερίδιο από τις παραδοσιακές μορφές τουρισμού.
Σύμφωνα με στοιχεία της CLIA, μέσα στο 2015 αναμένεται να δρομολογηθούν 22 νέα ποντοπόρα κρουαζιερόπλοια όλων των τύπων τα οποία κόστισαν πάνω από 4 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ μέχρι το 2020 αναμένεται να προστεθούν άλλα 37 στον παγκόσμιο στόλο που ανέρχεται σε 421 πλοία. Το 2013, τα έσοδα των εταιρειών του κλάδου ανήλθαν σε 117 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ ο αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού άγγιξε τις 900.000.