ENAΣ ΧΡΟΝΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΥΡΙΖΑ ΟΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ - ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΘΗ

Γενέθλια ενός έτους στην - εξουσία, γιορτάζει ο ΣΥΡΙΖΑ με εκδήλωση - συγκέντρωση και ομιλία του Αλ. Τσίπρα, αυτή την Κυριακή στο Ταε Κβο Ντο.



«Ένας χρόνος Αριστερά, ένας χρόνος μάχη. Προχωράμε» είναι ο τίτλος της σχετικής εκδήλωσης και ο πρωθυπουργός - εν μέσω μίας ομολογουμένως δύσκολης καμπής για την κυβέρνηση- αναμένεται να προβεί σε μία συνολική αποτίμηση του έργου του, από τον περασμένο Γενάρη, οπότε και ανέλαβε την εξουσία. Ο χρόνος που πέρασε φαίνεται ότι ωρίμασε και άλλαξε ριζικά τόσο τη ρητορική, όσο και τις επιλογές του κ. Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ. Αξίζει πάντως να θυμηθεί κανείς τα χρονικά ορόσημα αυτής της αλλαγής, αλλά και τις σημαντικότερες «επιλογές» (λάθη κατά πολλούς) που οδήγησαν στο σήμερα...

Ο ... παράγοντας «Χ»
Γενέθλια με την πλάτη στον τοίχο
Η επιλογή του Γ. Βαρουφάκη ως επικεφαλής της ελληνικής ομάδας διαπραγμάτευσης, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αποφάσεις του Αλ. Τσίπρα, όταν ανέλαβε τα ηνία της χώρας, τα αποτελέσματα της οποίας πληρώνει μέχρι σήμερα, καθώς ο πρώην υπουργός δεν δείχνει διατεθειμένος να σταματήσει τις δηλώσεις ? παρεμβάσεις του, εκθέτοντας το Μαξίμου. Από τις πρώτες κιόλας κόντρες του με τον Γ. Ντάισεμπλουμ και τις επεισοδιακές συμμετοχές του στα Eurogroup, μέχρι τον παραγκωνισμό του από τους ομολόγους του τον Μάιο στη Ρίγα και την οριστική αποπομπή του από την κυβέρνηση μετά το δημοψήφισμα, δημιούργησε εύλογες ανησυχίες ότι είχε προσωπική ατζέντα που προέβλεπε σύγκρουση μέχρις εσχάτων με τους δανειστές. Οι πρόσφατοι ισχυρισμοί του ότι υπήρχε plan X για την περίπτωση εξόδου από το ευρώ με αναδιάρθρωση των ομολόγων της ΕΚΤ, παράλληλο σύστημα πληρωμών και μάλιστα εν γνώσει του πρωθυπουργού, φέρνουν σε δύσκολη θέση τον Αλ. Τσίπρα, αποδεικνύοντας ότι η επιλογή του δεν ήταν η καλύτερη.

Οι Αριστεροί ... της Αριστεράς
Γενέθλια με την πλάτη στον τοίχο
Το παιχνίδι καθυστερήσεων στο πεδίο της διαπραγμάτευσης, ομολογουμένως υπολείπεται και μάλιστα πολύ, των καθυστερήσεων και της αναβλητικότητας που επεδείχθη από τον πρωθυπουργό στην αντιμετώπιση του εσωκομματικού του μετώπου. Οι διαφορετικές τάσεις και συνιστώσες στον ΣΥΡΙΖΑ με σημαντικότερη την Αριστερή Πλατφόρμα του Π. Λαφαζάνη ουδέποτε αντιμετωπίστηκαν θαρραλέα από τον κ. Τσίπρα, με αποτέλεσμα, μετά από κάθε Σύνοδο Κορυφής ή Eurogroup όπου η κυβέρνηση είχε αναγκασθεί σε νέες υποχωρήσεις, να ακολουθεί νέος γύρος «διαπραγμάτευσης» εντός των τειχών με πολύωρες συνεδριάσεις των κομματικών οργάνων και «μασάζ» στους διαφωνούντες. Εκ του αποτελέσματος, φαίνεται ότι και σε αυτή την περίπτωση ο χειρισμός δεν ήταν ορθός. Η καταψήφιση του τρίτου μνημονίου, η ανεξαρτητοποίηση 25 βουλευτών στις 21 Αυγούστου με τη δημιουργία της κοινοβουλευτική ομάδας της ΛΑΕ, η οποία και επισήμως ανακηρύχθηκε ως κόμμα στις 24 Αυγούστου από τον Άρειο Πάγο, έφερε την ρήξη. Σήμερα οι πρώην σύντροφοι διαδηλώνουν με τα συνδικάτα κατά της κυβερνητικής πολιτικής, όντας ίσως οι πιο σκληροί επικριτές της κυβέρνησης.

Η ... βοήθεια του κοινού
Γενέθλια με την πλάτη στον τοίχο
Η πρώτη χρονιά ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, σημαδεύτηκε σίγουρα από μία ακόμη πρωτοτυπία στα χρόνια της μεταπολίτευσης, καθώς μέσα σε ένα έτος στήθηκαν τρεις φορές κάλπες! Η σιγουριά της πρωτιάς οδήγησε τον Αλ. Τσίπρα να προκαλέσει δύο εκλογικές αναμετρήσεις και ένα δημοψήφισμα, στα οποία επικράτησε χωρίς δυσκολία. Ωστόσο και οι τρεις νίκες χαρακτηρίστηκαν από πολλούς ως πύρρειες, καθώς επί της ουσίας έφεραν τον πρωθυπουργό μπροστά στην υλοποίηση δύσκολων αποφάσεων. Οι εκλογές της 25ης Γενάρη που ο ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσε λόγω της άρνησής του να συνεργαστεί στην εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας, τον έφεραν αντιμέτωπο με τις σκληρές απαιτήσεις των δανειστών, καθώς το ελληνικό πρόγραμμα έληγε και η χώρα ξέμενε από ρευστό. Η επικράτηση του «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου ήταν μία ακόμη νίκη για τον Αλ. Τσίπρα ο οποίος ωστόσο αναγκάσθηκε να το μετατρέψει σε ?. ΝΑΙ, αποδεχόμενος μία εβδομάδα αργότερα το σχέδιο των δανειστών. Ακόμη και η εκλογική νίκη της 20ης Σεπτέμβρη, στις εκλογές που προκάλεσε ο ΣΥΡΙΖΑ λόγω απώλειας της στήριξης από τους βουλευτές του, έφερε τον κ. Τσίπρα μπροστά σε μία ακόμη δύσκολη κατάσταση, την εφαρμογή των όρων ενός σκληρού μνημονίου που ο ίδιος υπέγραψε.

Δύσκολη ... Ζωή
Γενέθλια με την πλάτη στον τοίχο
Μία ακόμη προσωπική επιλογή του Αλ. Τσίπρα, η Ζωή Κωνσταντοπούλου, που σημάδεψε τουλάχιστον την πρώτη κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ, φέρνοντας τον ίδιο κατ επανάληψη σε εξόχως δύσκολη θέση, καθώς οι «κοινοβουλευτικές πιέσεις» που του ασκούσε ήταν σε ορισμένες περιπτώσεις πιο ασφυκτικές από τις ίδιες τις πιέσεις των δανειστών. Η πρώην πρόεδρος της Βουλής, που μέχρι σήμερα συνεχίζει να καταγγέλλει τον Αλ. Τσίπρα για υποταγή στους δανειστές, έθεσε τον πρωθυπουργό επί μήνες σε κατάσταση ομηρίας. Ο ίδιος δεν έδειχνε διατεθειμένος να την αποπέμψει μέσω πρότασης μομφής, λόγω πολιτικού κόστους και εκείνη έκανε τη - ζωή δύσκολη σε υπουργούς και βουλευτές με μεταμεσονύχτια καψόνια, μαραθώνιες συνεδριάσεις, τυπολατρία και κοινοβουλευτικά προσκόμματα προκειμένου να φρενάρει την ψήφιση οποιασδήποτε συμφωνίας. Η 24ωρη συνεδρίαση της 13η Αυγούστου κατά την οποία ψηφίστηκε το τρίτο μνημόνιο, θα μείνει σίγουρα στα κοινοβουλευτικά χρονικά!

Το ... αναγκαίο καλό
Με απόλυτη βεβαιότητα και χωρίς καθυστερήσεις ο Αλ. Τσίπρας, και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις της περασμένης χρονιάς, επέλεξε ως κυβερνητικό του εταίρο τον Π. Καμμένου. Το ιδεολογικό χάσμα με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, οι αυστηρές «συστάσεις» Ευρωπαίων αξιωματούχων για την επιλογή ενός ακροδεξιού σχήματος στο σχηματισμό κυβέρνησης, ακόμα και οι επιφυλάξεις στελεχών του ίδιου του ΣΥΡΙΖΑ, δεν έδειξαν να πτοούν το Μαξίμου στη συγκεκριμένη επιλογή. Το «πάθος» για «κατάργηση του μνημονίου και ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας» που μοιράζονταν οι δύο πλευρές ήταν αρκετό για να τους φέρει κοντά. Σήμερα, πολλοί υποστηρίζουν με δηκτική διάθεση ότι «συγκολλητική ουσία» είναι το πάθος για παραμονή στην εξουσία. Σε κάθε περίπτωση η υπογραφή του μνημονίου και ενασχόληση της κυβέρνησης με κοινωνικά θέματα - πέραν της οικονομίας - έχουν αρχίσει να φέρνουν στην επιφάνεια τις αγεφύρωτες ιδεολογικές διαφορές, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως με το σύμφωνο συμβίωσης, αποτυπώθηκαν και στη Βουλή.

Chicken game
Πρόσφατα το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ τοποθέτησε τον Αλ. Τσίπρα στην πρώτη θέση της λίστας με τις δέκα χειρότερες διαπραγματεύσεις της χρονιάς που πέρασε. Ο λόγος; Η ελληνική κυβέρνηση επένδυσε σε μία απειλή, δηλαδή το Grexit, την οποία δεν ήθελε και δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει. Επιδεικνύοντας σκληρή στάση από τις πρώτες μέρες της διαπραγμάτευσης, αλλά όπως απεδείχθη εκ των υστέρων χωρίς κάποιο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί και χωρίς πραγματική διάθεση ρήξης ή σαφές plan b, η κυβέρνηση υποχρεώθηκε σε διαρκείς υποχωρήσεις, ελπίζοντας κάθε φορά σε - υποχώρηση του αντιπάλου. Ασθμαίνοντας πέτυχε τελευταία στιγμή επιμήκυνση του προγράμματος, αλλά με ασαφείς όρους στις 20 Φεβρουαρίου. Η άκαρπη παρέλευση ενός τετραμήνου και η εξάντληση των κρατικών αποθεματικών οδήγησαν στο «take it or leave it» του Eurogroup της 25 Ιουνίου, το δημοψήφισμα, τη δραματική Σύνοδο της 12ης Ιουλίου και την αποδοχή μιας συμφωνίας με πολύ δυσμενέστερους όρους από όσους μέχρι τότε είχαν προταθεί στην ελληνική κυβέρνηση.

Παιχνίδια ... συναίνεσης
Δύο φορές μέσα σε ένα χρόνο ο Αλ. Τσίπρας ζήτησε Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ζητώντας τη συμβολή της αντιπολίτευσης στα «δύσκολα», και κάνοντας πολλούς να απορούν για την στάση του, αφού ο ίδιος ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν παρείχε καμία στήριξη σε οποιαδήποτε κυβερνητική επιλογή. Και στα δύο Πολιτικά Συμβούλια, το πρώτο στις 6 Ιουλίου μετά το «ΟΧΙ», όπου ζητήθηκε η στήριξη από τους αρχηγούς προκειμένου να επιτευχθεί τάχιστα συμφωνία με τους δανειστές και το δεύτερο στις 28 Νοεμβρίου όπου ζητήθηκε συναίνεση επί μιας ασαφούς ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, η ΝΔ ήταν επί της ουσίας ακέφαλη. Τα αποτελέσματα αυτής της στρατηγικής είναι ορατά, αφού μετά και την τελευταία συνάντηση του πρωθυπουργού με το Κυρ. Μητσοτάκη φάνηκε ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα συνεννόησης των δύο πλευρών.

Υποσχέσεις - μπούμερανγκ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που συντελέστηκαν την πρώτη χρονιά διακυβέρνησης της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ, ήταν η ολοκληρωτική μεταστροφή της σχέσης του κόμματος με τους πολίτες. Οι υπερβολικές και χωρίς κοστολόγηση υποσχέσεις του κ. Τσίπρα σε όλες σχεδόν τις κοινωνικές ομάδες, τον φέρνουν σήμερα αντιμέτωπο με αυτές. Έτσι από το «κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη» περάσαμε στην άρση προστασίας πρώτης κατοικίας, από τις υποσχέσεις στήριξης των αγροτών σε νέους φόρους και αγροτικά μπλόκα και από τη δέσμευση για επαναφορά της 13ης σύνταξης σε περικοπές συντάξεων και αύξηση εισφορών μέσω του νέου ασφαλιστικού, που οδηγούν σε έντονες κοινωνικές αντιδράσεις, από τους συνταξιούχους μέχρι την - «επανάσταση της γραβάτας».

Εκείνος και ... οι άλλοι
Από την πρώτη κιόλας συνάντηση του Αλ. Τσίπρα με την Αγκ. Μέρκελ στις 23 Μαρτίου στο Βερολίνο, διεφάνη ότι η ελληνική πλευρά είχε μάλλον λανθασμένη εκτίμηση για το πώς λειτουργούν οι συσχετισμοί αλλά και οι θεσμοί στην Ευρώπη. Η ίδια η συνάντηση αποτελούσε μία πρώτη υποχώρηση από την επαναστατική ρητορική του παρελθόντος, όταν ο κ. Τσίπρας απέκλειε από την ? ατζέντα των ραντεβού του την Γερμανίδα καγκελάριο. Η συνεχής παραπομπή του πρωθυπουργού στους «θεσμούς» τόσο από την κυρία Μέρκελ όσο και από τον Φρ. Ολάντ όταν τους ζητούσε παρέμβασή τους για πολιτική λύση, αλλά και η σταδιακή απομόνωσή του στις Συνόδους Κορυφής με αποκορύφωμα τη δραματική Σύνοδο του Ιουλίου, όταν βρέθηκε μόνος απέναντι σε όλους τους Ευρωπαίους ηγέτες, κατέρριψαν τα σχέδια του ΣΥΡΙΖΑ για αλλαγή συσχετισμών στην Ευρώπη και σύσταση μετώπου του Νότου. Η λάθος εκτίμηση για τον τρόπο λειτουργίας της Ευρώπης εξάλλου, φάνηκε σε όλα τα επίπεδα, και όχι μόνο στη διαπραγμάτευση, όπως για παράδειγμα στο προσφυγικό, όπου και εκεί η Ελλάδα βρέθηκε με την πλάτη στον τοίχο, απέναντι στις αιτιάσεις των εταίρων.

Σημαντικές ημερομηνίες

25 Ιανουαρίου: εκλογές και ανάληψη της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ

20 Φεβρουαρίου: Το Eurogroup αποφασίζει επιμήκυνση του υφιστάμενου προγράμματος

23 Μαρτίου: Η πρώτη συνάντηση του Αλ. Τσίπρα με την Αγκ. Μέρκελ στο Βερολίνο

25 Ιουνίου: Τελεσίγραφο των δανειστών στο Eurogroup επί του σχεδίου συμφωνίας που προτείνουν

27 Ιουνίου: Προκήρυξη δημοψηφίσματος

5 Ιουλίου: Επικράτηση του «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα

6 Ιουλίου: Συμβούλιο πολιτικών αρχηγών όπου τους ζητήθηκε στήριξη για συμφωνία με τους δανειστές

12 Ιουλίου: Μετά από 17ωρη Σύνοδο Κορυφής ο Αλ. Τσίπρας αποδέχεται τους όρους των δανειστών

13 Αυγούστου: Εγκριση τρίτου μνημονίου από τη βουλή

20 Αυγούστου: Προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τον Αλ. Τσίπρα

21 Αυγούστου: Ανεξαρτητοποίηση 25 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ και συγκρότηση της ΚΟ της ΛΑΕ

20 Σεπτεμβρίου: Νέα εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ

28 Νοεμβρίου: Συμβούλιο πολιτικών αρχηγών, όπου ο Αλ. Τσίπρας ζητά συναίνεση στο ασφαλιστικό