Το Grexit παραμένει το πιθανότερο σενάριο

Ακόμα κι αν η οικονομία συμπεριφερθεί πολύ διαφορετικά από ό,τι στο παρελθόν, απλώς θα παγιδευτεί σε έναν φαύλο κύκλο.



Ο Αλ. Τσίπρας δεν θα έπρεπε ποτέ να τοποθετήσει τον Βαρουφάκη ως υπουργό Οικονομικών. Ή θα έπρεπε να τον ακούσει και να τον κρατήσει. Αλλά, αντ’ αυτού, ο Έλληνας πρωθυπουργός έκανε τη χειρότερη από όλες τις πιθανές επιλογές: Ακολούθησε τις συμβουλές του κ. Βαρουφάκη «να απορρίψει την προσφορά των πιστωτών» - μέχρι την περασμένη εβδομάδα. Κι αφού έγινε αυτό, υπέπεσε σε κρίσιμο σφάλμα απορρίπτοντας το «σχέδιο Β» του κ. Βαρουφάκη για τη στιγμή που θα έκλειναν οι τράπεζες της χώρας: την άμεση εισαγωγή ενός παράλληλου νομίσματος - IOUs της ελληνικής πολιτείας, αποτιμημένα σε ευρώ.

Ένα παράλληλο νόμισμα θα επέτρεπε στους Έλληνες να πληρώσουν τις καθημερινές συναλλαγές τους, για τη διάρκεια που οι αναλήψεις μετρητών περιορίζονταν σε 60 ευρώ την ημέρα. Μία ολική οικονομική κατάρρευση θα μπορούσε να αποφευχθεί.

Αλλά ο κ. Τσίπρας δεν ακολούθησε ούτε αυτό, ούτε οποιοδήποτε άλλο «σχέδιο Β». Αντιθέτως, συνθηκολόγησε. Σε εκείνο το σημείο δεν ήταν πλέον καν σε θέση να επιλέξει το Grexit - δηλ. την ελληνική έξοδο από την Ευρωζώνη. Οικονομική προϋπόθεση για την ομαλή αποχώρηση θα ήταν ένα πρωτογενές πλεόνασμα -δηλ. πλεόνασμα πριν από την εξυπηρέτηση του χρέους- και ένα πλεόνασμα στο ισοζύγιο του ιδιωτικού τομέα. Η Ελλάδα δεν έχει συναλλαγματικά αποθέματα. Αν οι Έλληνες επρόκειτο να επαναφέρουν τη δραχμή, θα έπρεπε να πληρώσουν το σύνολο των εισαγωγών τους με τα έσοδα σε ξένο συνάλλαγμα από τις εξαγωγές τους. Οι ελάχιστες αυτές προϋποθέσεις υπήρχαν τον Μάρτιο, αλλά όχι τον Ιούλιο.

Έτσι, όπως και οι προκάτοχοί του, ο κ. Τσίπρας κατέληξε με άλλη μια πολύ κακή συμφωνία διάσωσης. Και αυτή πάσχει από τις ίδιες θεμελιώδεις αδυναμίες των προηγουμένων, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το Grexit παραμένει το πιο πιθανό τελικό αποτέλεσμα μετά από όλα αυτά. Μπορεί ακόμα ο κ. Τσίπρας να αποτρέψει την καταστροφή; Αν υπάρξουν πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο, θα μπορούσε κάλλιστα να τις κερδίσει και στη συνέχεια να αναβιώσει την ιδέα ενός παράλληλου νομίσματος του κ. Βαρουφάκη σε κάποιο σημείο. Αλλά νομίζω ότι η ιδέα αυτή έχει φύγει μαζί με τον άνθρωπο που την εμπνεύστηκε. Η αίσθησή μου είναι ότι ο κ. Τσίπρας θα κάνει μια δημαγωγική πολιτική εκστρατεία, με πολλή ρητορική εναντίον των πιστωτών, αλλά στη συνέχεια θα συμφωνήσει σε ό,τι απαιτήσουν, τηρώντας το πρόγραμμα μέχρι τη δραματική κορύφωσή του...