«Κλειδώνει» ο προϋπολογισμός με το πρώτο πακέτο φοροελαφρύνσεων

Σε αλλεπάλληλες συσκέψεις με την τρόικα, κυριολεκτικά, μέχρι την τελευταία στιγμή, «κλειδώνουν» τα μεγέθη του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2015 που κατατίθεται στη Βουλή




Με το νέο προϋπολογισμό, σε περιβάλλον πολιτικής έντασης και ενόψει κρίσιμων αποφάσεων για την επόμενη μέρα στην Ελλάδα εκτός του στενού κλοιού των Μνημονίων, η κυβέρνηση επιχειρεί να κάνει τη μεγάλη στροφή: Ενσωματώνοντας το πρώτο πακέτο ελαφρύνσεων και αποκατάστασης μισθολογικών περικοπών σε συγκεκριμένες κατηγορίες όπως οι ένστολοι, μετά από έξι χρόνια βαθιάς ύφεσης και τέσσερα χρόνια επώδυνης δημοσιονομικής προσαρμογής. Αυτό θα γίνει με ή χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της τρόικας, με την Αθήνα να θέλει να επωφεληθεί από το ευρύτερο κλίμα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη μετά την «ανταρσία» της Γαλλίας, που αποφάσισε να συμμορφωθεί μεν με τους στόχους του Συμφώνου αλλά σταδιακά έως το 2017.
Υψηλόβαθμα στελέχη της τρόικας φέρονται να αντιλαμβάνονται πλήρως τους πολιτικούς περιορισμούς της τρέχουσας αξιολόγησης. Χωρίς αυτό να σημαίνει όμως πως το εύρος των φοροελαφρύνσεων δεν αποτελεί πεδίο σκληρής διαπραγμάτευσης, την ώρα μάλιστα που διακυβεύονται πολλά, ιδίως στο πεδίο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων με την τρόικα που συνεχίζονται σήμερα στο υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται το δημοσιονομικό κενό του 2015. Η κυβέρνηση δεν δέχεται σε καμία περίπτωση τη λήψη δημοσιονομικών μέτρων, και φέρεται αποφασισμένη να ενσωματώσει πακέτο φοροελαφρύνσεων στο νέο προϋπολογισμό, ενώ η τρόικα «ξεσκονίζει» τους κωδικούς, ευρώ προς ευρώ. Σύμμαχος της ελληνικής κυβέρνησης είναι οι προβλέψεις για το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα που, όπως όλα δείχνουν, ίσως αποδειχθεί υψηλότερο του στόχου για 1,5% του ΑΕΠ και ίσως κινηθεί στην περιοχή του 1,7% - 1,8% αφήνοντας παρακαταθήκη για τον επόμενο χρόνο.
Πεδίο διαπραγμάτευσης αποτελεί ο πήχυς του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2015, με πληροφορίες από το ελληνικό στρατόπεδο να αναφέρουν πάντως, πως θα κινηθεί κοντά στο 2,9% του ΑΕΠ, εκτιμούν δε πως η κατάθεση του προσχεδίου γίνεται με την ανοχή της τρόικας, ενώ το τοπίο θα ξεκαθαρίσει πλήρως με το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού τον Νοέμβριο.
Το πακέτο των ελαφρύνσεων
Με κεντρική επιδίωξη τη μεταστροφή του κλίματος στην κοινωνία, η κυβέρνηση προωθεί πακέτο ευνοϊκών φορολογικών ρυθμίσεων, επιχειρώντας να σηματοδοτήσει το τέλος της σκληρής λιτότητας των τελευταίων ετών.
Η αρχή έγινε με τη μείωση κατά 30% του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης από τις 15 Οκτωβρίου, που εκτιμάται πως μπορεί να οδηγήσει στο 1,05 - 1,15 ευρώ ανά λίτρο την τιμή λιανικής πώλησης του πετρελαίου. Στο προσχέδιο, τώρα θα περιληφθεί η μείωση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης κατά 30% το 2015, η νέα ρύθμιση με περισσότερες δόσεις για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και η σταδιακή μείωση των φορολογικών συντελεστών επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων.
Μερική αποκατάσταση αποδοχών
Παράλληλα θα προβλέπεται η μερική αποκατάσταση των αποδοχών στους ένστολους, από τον Νοέμβριο με αυξήσεις από 4 έως 232 ευρώ ανάλογα με τον βαθμό, καθώς και η σταδιακή πληρωμή των αναδρομικών, από τον Αύγουστο του 2012 που επιβλήθηκαν οι περικοπές έως το φετινό Σεπτέμβριο.
Πιο αναλυτικά:
1. Ειδική εισφορά αλληλεγγύης: Το σχέδιο προβλέπει διατήρηση της έως και το 2016 αλλά μείωση της κατά 30% από την 1η Ιανουαρίου 2015. Αυτό πρακτικά θα φέρει όφελος:
• 39 έως 60 ευρώ, για εισοδήματα μεταξύ 13.000 - 20.000 ευρώ.
• 138 έως και 300 ευρώ για εισοδήματα πάνω από 20.000 και μέχρι 50.000 ευρώ.
• 495 έως και 900 ευρώ για εισοδήματα πάνω από 50.000 και μέχρι 100.000 ευρώ.
• 1.440 ευρώ και άνω για εισοδήματα μεγαλύτερα των 100.000 ευρώ.
2. Ρύθμιση οφειλών. Θα αφορά σε 3 εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει για μικρές οφειλές έως 15.000 ευρώ την εξόφλησή τους έως 100 μηνιαίες δόσεις, ενώ για μεγαλύτερα χρέη η αποπληρωμή τους θα μπορεί να φθάνει τις 72 μηνιαίες δόσεις. Η νέα ρύθμιση θα συνοδεύεται με έκπτωση έως 90% στις προσαυξήσεις αλλά και με μείωση του επιτοκίου.
3. Φορολογικοί συντελεστές: Σύμφωνα με την εξαγγελία του πρωθυπουργού, ο ανώτατος συντελεστής φορολογίας των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων θα υποχωρήσει σταδιακά από το 42% στο 32% και ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών των επιχειρήσεων θα περιοριστεί σταδιακά από το 26% στο 15%. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αποκλιμάκωση των φορολογικών συντελεστών για τα φυσικά πρόσωπα θα γίνει σε βάθος πενταετίας με ρυθμό δύο ποσοστιαίων μονάδων ανά έτος, ενώ για τις επιχειρήσεις είναι πιθανόν από την επόμενη χρονιά ο συντελεστής να πέσει από το 26% στο 20%.
4. ΦΠΑ: Δεδομένη θα πρέπει να θεωρείται η διατήρηση του μειωμένου ΦΠΑ 13% στην εστίαση και μετά το τέλος του 2014. Στο τραπέζι παραμένει η ευρύτερη μεταρρύθμιση του συστήματος ΦΠΑ, με την Αθήνα να απορρίπτει την κατάργηση των μειωμένων κατά 30% συντελεστών που ισχύουν στα νησιά.
Τι φέρνει ο νέος προϋπολογισμός
1. Πακέτο φοροελαφρύνσεων με:
• Μείωση 30% στην ειδική εισφορά αλληλεγγύης από την 1η Ιανουαρίου 2015.
• Ρύθμιση οφειλών. Έως και 100 δόσεις η εξόφληση για μικρές οφειλές μέχρι 15.000 ευρώ. Για μεγαλύτερα χρέη η αποπληρωμή θα φθάνει τις 72 δόσεις. Σύνδεση ρύθμισης με έκπτωση έως 90% στις προσαυξήσεις αλλά και με μείωση του επιτοκίου στα επίπεδα του 4,5%.
• Διατήρηση του μειωμένου ΦΠΑ στην εστίαση και μετά το τέλος του 2014.
• Σταδιακή μείωση φορολογικών συντελεστών για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα.
2. Μισθολόγιο
Σταδιακή αποκατάσταση αποδοχών ενστόλων, από τον φετινό Νοέμβριο και τμηματική καταβολή αναδρομικών από το 2015.
Δημοπρασία εντόκων
Tο ποσό του 1,4 δισ. ευρώ θα αντλήσει το Δημόσιο την ερχόμενη εβδομάδα, δημοπρατώντας έντοκα γραμμάτια εξάμηνης διάρκειας, αν και οι λήξεις ανέρχονται σε 1,6 δισ. H άντληση μικρότερου ποσού συνδέεται με το ότι ήδη μέρος των εντόκων έχει ανταλλαχθεί με ομόλογα του Δημοσίου τον Σεπτέμβριο.
Πρωτογενές πλεόνασμα 2,5 δισ. στο οκτάμηνο
Στα 2,5 δισ. ευρώ ή 1,3% του ΑΕΠ ανήλθε το πρωτογενές πλεόνασμα του προϋπολογισμού της γενικής κυβέρνησης στο οκτάμηνο Ιανουαρίου - Αυγούστου 2014. Εξέλιξη που κατά το υπουργείο Οικονομικών σηματοδοτεί έως και την υπέρβαση του φετινού στόχου για 1,5% του ΑΕΠ, ενώ σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σταδιακά διευρύνονται οι βαθμοί ελευθερίας ώστε η κυβέρνηση να προχωρήσει σταδιακά σε συνολική μείωση της φορολογίας. Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2014:
1. Ανακόπηκε η πτωτική πορεία των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες. Διαμορφώθηκαν σε 4,7 δισ. ευρώ (μαζί με εκκρεμείς επιστροφές φόρων), στα επίπεδα δηλαδή του επταμήνου Ιανουαρίου – Ιουλίου.
2. Καταγράφεται οριακή αύξηση στο δημόσιο χρέος, στα 321,5 δισ. από 321,4 δισ. τον Δεκέμβριο του 2013.
3. Η αύξηση του πλεονάσματος προκύπτει κυρίως από τη βελτίωση στον κρατικό προϋπολογισμό, αφού τα πλεονάσματα των Ταμείων και των ΟΤΑ έχουν υποστεί μεγάλη πτώση (στα 218 εκατ. ευρώ και 256 εκατ. από 459 εκατ. και 1,6 δισ. ευρώ, αντιστοίχως, πέρσι). Μάλιστα ειδικά τα έσοδα των ταμείων συρρικνώθηκαν από 26,4 δισ. ευρώ, πέρσι, στα 22,6 δισ. ευρώ στο φετινό οκτάμηνο.