Εξορθολογισμός του φορολογικού ποινολογίου

Με το νομοσχέδιο «Μέτρα για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» επιχειρείται η τροποποίηση του Κώδικα Φορολογικών Διαδικασιών (ΚΦΔ) αναφορικά με τις κυρώσεις (ποινολόγιο) για παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας οι οποίες εκλογικεύονται, ειδικά αυτές που αφορούν τις διαδικαστικές αλλά και τις λοιπές παραβάσεις, όπως η εκπρόθεσμη καταβολή παρακρατούμενων φόρων, αλλά παράλληλα εισάγονται πολύ αυστηρές ποινικές κυρώσεις για τα αδικήματα φοροδιαφυγής.



Η τροποποίηση αυτή έρχεται μετά τις δικαιολογημένες αντιδράσεις της επιχειρηματικής κοινότητας της χώρας, για τη φιλοσοφία και το ύψος των μέχρι τώρα υφισταμένων κυρώσεων, στο πλαίσιο της ουσιαστικής επανεξέτασης και εξορθολογισμού του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου.

Αναφερόμενος στο θέμα των κυρώσεων κατά το παρελθόν είχα επισημάνει ότι στόχος μιας κύρωσης πρέπει να είναι η συμμόρφωση και όχι η εξόντωση αυτού που διαπράττει εκούσια ή ακούσια παράβαση της φορολογικής νομοθεσίας. Κατά συνέπεια πρέπει να διακρίνει τις τυπικές από τις ουσιαστικές παραβάσεις, να οροθετήσει σαφώς τις γενικές και τις αυτοτελείς και να συγκεκριμενοποιήσει τις παραβάσεις που αφορούν την τήρηση των λογιστικών αρχείων και την έκδοση των αποδείξεων, τιμολογίων κ.λπ., έτσι ώστε να μην μπορούν να εμφιλοχωρούν υποκειμενικές θέσεις των ελεγκτικών οργάνων, αναφορικά με τον προσδιορισμό των παραβάσεων και φυσικά των κυρώσεων.

Σε ό,τι αφορά τις τροποποιήσεις που γίνονται και ειδικότερα στις διαδικαστικές παραβάσεις που αφορούν τη φορολογία κεφαλαίου παρατηρούμε ότι επιβάλλεται πλέον 100 ευρώ γιατί, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, δεν είναι δυνατόν στη φορολογία αυτή να επιβληθούν τα πρόστιμα που προβλέπονται για όσους είναι υπόχρεοι σε τήρηση λογιστικών βιβλίων, δηλαδή 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία, με δεδομένο ότι η φορολογική υποχρέωση στο κεφάλαιο δεν εξαρτάται από την επαγγελματική δραστηριότητα και συνεπώς από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων. Σε ό,τι αφορά τις διαδικαστικές παραβάσεις άλλων φορολογικών αντικειμένων τα πρόστιμα παραμένουν στα 100 ευρώ για τους μη τηρούντες βιβλία, 250 ευρώ για τους τηρούντες απλογραφικά βιβλία και 250 ευρώ για τους τηρούντες διπλογραφικά βιβλία.

Επίσης προβλέπεται η κατάργηση του προστίμου για την διαδικαστική παράβαση της μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης επαγγελματικών στοιχείων (αποδείξεων κ.λπ.), με στόχο οι παραβάσεις αυτές να αντιμετωπίζονται πλέον ως μία ενιαία διαδικαστική παράβαση, η οποία σχετίζεται με την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη λογιστική νομοθεσία (Μη συμμόρφωση στις υποχρεώσεις σχετικά με την τήρηση λογιστικών αρχείων, φορολογικών μηχανισμών), συνεπώς και με δεδομένο ότι η μη έκδοση ή ανακριβής έκδοση επαγγελματικών στοιχείων έχει σκοπό τη φοροδιαφυγή, ως παράβαση θεωρείται ουσιαστική και τιμωρείται με τις προβλεπόμενες κυρώσεις οι οποίες συνδέονται με το ύψος της αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης και όχι πια με το ύψος των φορολογικών στοιχείων που δεν εκδόθηκαν ή εκδόθηκαν ανακριβώς.

Τέλος, με νομοτεχνική βελτίωση διευκρινίζεται ότι σε περίπτωση κατά την οποία ο έλεγχος διαπιστώσει την εκ νέου διάπραξη μιας διαδικαστικής παράβασης, εντός πενταετίας, τα πρόστιμα για την πρώτη υποτροπή επιβάλλονται στο διπλάσιο και για τη δεύτερη υποτροπή και επόμενες στο τετραπλάσιο. Η διευκρίνιση αυτή ήταν απαραίτητη γιατί η ισχύουσα μέχρι τώρα διάταξη, όπως ήταν διατυπωμένη, οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι όλα τα πρόστιμα, ανεξάρτητα αν αναφέρονται σε διαδικαστικές ή ουσιαστικές παραβάσεις, μπορούσαν να επιβληθούν στο διπλάσιο ή το τετραπλάσιο.