Θα εφαρμοστούν τελικά οι αποφάσεις για την φορολόγηση πολυεθνικών;

Οι υπουργοί Oικονομικών των ισχυρότερων κρατών συμφώνησαν την Παρασκευή να αλλάξουν τους κανόνες της φορολόγησης κερδών και προειδοποίησαν τις πολυεθνικές ότι δεν θα μπορούν πλέον να χρησιμοποιήσουν το μέγεθος και τη διεθνή τους παρουσία για να αποφεύγουν τη φορολογία.



Με βάση τους κανόνες, εταιρείες όπως οι Starbucks, Amazon και Google θα δυσκολευτούν να συγκεντρώσουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους ή σε κράτη με χαμηλή φορολογία. Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να αυξήσει έως 250 δισ. τα έσοδα από τη φορολογία, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.

Ο Aνχελ Γκουρία, επικεφαλής του ΟΟΣΑ, δήλωσε πως ήρθε ο καιρός να κερδίσουμε ξανά την εμπιστοσύνη των πολιτών και να προχωρήσουμε στην επόμενη φάση που αποτελείται από ένα ξεκάθαρα καθορισμένο τρίπτυχο: εφαρμογή, εφαρμογή, εφαρμογή.

Τα σχέδια για την πάταξη της φοροδιαφυγής «σχεδιάστηκαν» από περισσότερες από 60 κυβερνήσεις στην πρώτη αναθεώρηση των κανόνων για τη φορολόγηση των κερδών για σχεδόν έναν αιώνα. Οι ακτιβιστές επέκριναν τους κανόνες ως απλώς μπαλώματα στο τρέχον σύστημα, ενώ οι επιχειρήσεις δηλώνουν ότι έχουν μεγαλύτερο βαθμό συναίνεσης από ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Οι νέοι κανόνες αποκαλούνται BEPS (base erosion and profit shifting) και είναι σχεδιασμένοι για να βελτιώσουν τη διαφάνεια, να κλείσουν παραθυράκια και να περιορίσουν τη χρήση φορολογικών παραδείσων.

Είναι το αποκορύφωμα ενός διεθνούς project που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια από το G20, ως αντίδραση στη δημόσια κατακραυγή για την αποφυγή της φορολόγησης των επιχειρήσεων. Οι υπουργοί Oικονομικών των μεγαλύτερων κρατών χαιρέτισαν την πρωτοβουλία και ελπίζουν ότι θα αυξηθούν τα έσοδα και οι εταιρείες θα αναγκαστούν να καταβάλουν τους φόρους που οφείλουν.

Ο Κινέζος υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι κάθε χώρα πρέπει να επαυξήσει τις εγχώριες μεταρρυθμίσεις ώστε να εφαρμοστούν οι κανόνες.

Από την πλευρά του, ο Τ. Όζμπορν τόνισε πως ο κόσμος διαμαρτύρεται όταν βλέπει πολυεθνικές να αποφεύγουν τις πληρωμές φόρων. Το θέμα δεν είναι η θέσπιση υψηλών ή χαμηλών φόρων, αλλά η πληρωμή τους. Όταν οι υπουργοί Οικονομικών ερωτήθηκαν αν θα παραιτηθούν, εφόσον δεν εφαρμόσουν στις χώρες τους, τους κανόνες, κανένας δεν σήκωσε το χέρι. Ωστόσο, όλοι επέμειναν ότι έχουν τον τρόπο να υποχρεώσουν τις εταιρείες να πληρώσουν φόρους, με βάση την πρωτοβουλία του ΟΟΣΑ. Ο Τ. Λιού δήλωσε πως με βάση την αμερικανική οπτική, στοιχεία αυτών των κανόνων δεν απαιτούν νομοθεσία και ως εκ τούτου «στοχεύουμε να τα θέσουμε σε ισχύ άμεσα». Ο Μ. Σαπέν τόνισε πως αυτό «δεν είναι ένα πλάνο για τον Βορρά ή τον Νότο, δεν είναι ένα σχέδιο για τις αναπτυσσόμενες ή αναπτυγμένες χώρες. Είναι ένα πλάνο για όλους».

Αν και ήδη αρκετές κυβερνήσεις έχουν κινηθεί στην κατεύθυνση της απαγόρευσης της φορολογικής αποφυγής, υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο ομοιόμορφα μπορούν να εφαρμοστούν τα μέτρα.

Ειδικότερα το BEPS δεν θα αλλάξει την αμερικανική νομοθεσία, αν και το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να επιβάλει νέους κανόνες διαφάνειας, οι οποίοι θα απαιτούν οι εταιρείες να δηλώνουν την πηγή προέλευσης των εσόδων τους, αλλά και να πληρώνουν φόρους.

Οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να εφαρμόσουν τα ελάχιστα «πρότυπα» για ορισμένες πτυχές του νέου κανόνα, όπως είναι τα μέτρα για να σταματήσει η «κακοποίηση» των φορολογικών συμβάσεων. Δεν είναι υποχρεωμένες να εφαρμόσουν άλλα, όπως θέματα που αφορούν την έκπτωση τόκων για ζητήματα φόρων.