Αναβάθμιση-έκπληξη σε μια κρίσιμη καμπή για την οικονομία

Σε αναβάθμιση - έκπληξη της ελληνικής οικονομίας, από «CCC+» σε «Β-» και με σταθερή προοπτική, προχώρησε η Standard & Poor’s «βλέποντας» μάλιστα συμφωνία με τους πιστωτές, καθώς εκτιμά πως παρά τις διαφορές, η Ελλάδα θα συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις, έως το τέλος Μαρτίου, για να ανοίξει ο δρόμος για την αναδιάρθρωση του χρέους.




Την ίδια ώρα και ενώ η οικονομία κινείται στην κόψη του ξυραφιού και εντείνονται οι πιέσεις εντός και εκτός συνόρων, από τα μπλόκα των αγροτών και τις κινητοποιήσεις των ελευθέρων επαγγελματιών έως τις απαιτήσεις των πιστωτών για μέτρα – φωτιά, κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν πως η Ελλάδα πρέπει να επιδιώξει να κλείσει την αξιολόγηση στις επόμενες τέσσερις με πέντε εβδομάδες. Κάτι που θεωρούν απαραίτητο απαραίτητο για να μην αυξηθούν κατακόρυφα οι κίνδυνοι και ξεσπάσει, νέα πολυεπίπεδη κρίση, ενώ θεωρούν θεμιτό στο τελευταίο Eurogroup του Μαρτίου να κλειδώσει η συμφωνία για την πρώτη αξιολόγηση.

Για να γίνει βέβαια αυτό πρέπει οι επικεφαλής των θεσμών να έλθουν στην Αθήνα, κάτι που ίσως συμβεί εώς τα τέλη της ερχόμενης εβδομάδας, ενώ οι διαπραγματεύσεις περνούν αναγκαστικά, από τα «ναρκοπέδια» του ασφαλιστικού, του νέου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος με την ενσωμάτωση νέων δημοσιονομικών μέτρων και τη νέα νομοθεσία για τη διαχείριση των «κόκκινων δανείων» με ρυθμίσεις και για την πώληση τους σε funds.
Αναβάθμιση-έκπληξη σε μια κρίσιμη καμπή για την οικονομία

Αίσθηση προκάλεσε την ίδια ώρα η χθεσινή τοποθέτηση του Γ. Ντάισελμπλουμ ο οποίος επιχείρησε να ψαλιδίσει τις προσδοκίες για την ελάφρυνση του χρέους, κάνοντας λόγο για δύο επιλογές της ευρωζώνης: Η να λήφθούν από τώρα μέτρα για τη μείωση του κόστους εξυπηρέτησής του, όταν οι δαπάνες εξυπηρέτησης φθάσουν μελλοντικά σε υψηλά επίπεδα, ή να δοθεί... υπόσχεση για τη λήψη των μέτρων αυτών στο μέλλον.

Κρίσιμη καμπή
Τα «γενέθλια» για τον πρώτο χρόνο διακυβέρνησης της χώρας από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ βρίσκουν την οικονομία σε κρίσιμη καμπή: Οι αλυσιδωτές εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων – που αναμένονται ραγδαίες – θα κρίνουν εάν βρισκόμαστε στην αφετηρία μιας σταδιακής ανάκαμψης ή στην αφετηρία μιας νέας – επικίνδυνης – κρίσης.

Πάντως χθες η S&P αιφνιδίασε θετικά, προχωρώντας σε αναβάθμιση, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση. Προειδοποιεί όμως πως αν η κυβέρνηση δεν μπορέσει να υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις του μνημονίου θα μπορούσε να υπάρξει υποβάθμιση, ενώ δυσκολίες στην εφαρμογή ίσως οδηγήσουν σε στάση πληρωμών. Το σκεπτικό του διεθνούς οίκου στηρίζεται στα εξής:

1. Η αναβάθμιση αποτυπώνει την εκτίμηση τότι η κυβέρνηση σε γενικές γραμμές συμμορφώνεται με τους όρους που συνοδεύουν το πρόγραμμα των 86 δισ. ευρώ που έχει συμφωνηθεί με τους πιστωτές.

2. Χαρακτηρίζει σταθερή την προοπτική της αξιολόγησης, που σημαίνει ότι είναι ισορροπημένοι οι κίνδυνοι αυτή να μεταβληθεί τους επόμενους μήνες.

3. Παρά τις διαφωνίες που υπάρχουν με τους πιστωτές θεωρεί πως έως το τέλος Μαρτίου η Ελλάδα θα ικανοποιήσει τις δεσμεύσεις που συνοδεύουν το τρίτο μνημόνιο, «βλέποντας» πρακτικά συμφωνία με τους θεσμούς για την πρώτη αξιολόγηση και άνοιγμα του δρόμου για τις διαπραγματεύσεις για το χρέος.

Θεωρούν πως ενδεχόμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους θα έλθει με μεταβολές στα επιτόκια και χρονική επέκταση λήξεων.

4. Οι συστημικές τράπεζες έχουν ανακεφαλαιοποιηθεί και παρά τα πολλαπλά σοκ (διπλές εκλογές, δημοψήφισμα, περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων, αύξηση φόρων) η ελληνική οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική.

5. Αναμένει έναν ακόμη χρόνο μηδενικής ανάπτυξης αλλά πιο δυναμική ανάκαμψη μετά ενώ εκτιμά πως πως θα επιτευχθεί φέτος πρωτογενές πλεόνασμα 0,4% του ΑΕΠ που θα αυξηθεί σταδιακά στο 2% έως το 2019.
Στο μέτωπο της αξιολόγησης ακόμη αναμένεται η επιστροφή των επικεφαλής στην Αθήνα, που δύσκολα θα έλθουν πριν το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, χωρίς μάλιστα να αποκλείεται να δούμε «διαλείμμματα» και επανενάρξεις στις συζητήσεις τις προσεχείς εβδομάδες. Οι κεντρικοί άξονες της αξιολόγησης επικεντρώνουν στα εξής:

Την κατάρτιση του νέου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος όπου θα ενσωματώνονται νέα δημοσιονομικά μέτρα για την περίοδο 2016 – 2018 το οποίο θα παίξει σημαντικό ρόλο και στον προσδιορισμό του πακέτου μεταρρυθμίσεων προαπαιτούμενων για την αναδιάρθρωση. Κορυφαίοι αξιωματούχοι δεν αποκλείουν πάντως η Ελλάδα να καταφέρει να πετύχει πιο χαλαρούς στόχους στα δημοσιονομικά, εφόσον όμως αποφασίσει να «δώσει» πιο γενναία μέτρα στις μεταρρυθμίσεις αλλά και στις ιδιωτικοποιήσεις.

«Από ορισμένους, βασικούς, παίκτες, υπάρχει διάθεση συμβιβασμού. Θα υπάρξει trade – off και ίσως κερδίσει η Ελλάδα έδαφος στα δημοσιονομικά εάν παραχωρήσει έδαφος σε ιδιωτικοποιήσεις και μεταρρυθμίσεις» εκτιμούν τραπεζικά στελέχη. Το ασφαλιστικό όπου οι θεσμοί ζητούν βαθιές τομές ενώ θερμές ζώνες παραμένουν το εάν θα μειωθούν και πότε, με ή χωρίς μεταβατική περίοδο, οι κύριες συντάξεις αλλά και εάν θα αυξηθούν και πόσο οι εισφορές.

Προτροπή Ντράγκι
Να καταστεί βιώσιμο το συνταξιοδοτικό

Η κατάσταση στην Ελλάδα είναι πολύ καλύτερη, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάνει σημαντική πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική προσαρμογή εκτίμησε ο Μάριο Ντράγκι υπογραμμίζοντας πάντως πως το ελληνικό συνταξιοδοτικό σύστημα πρέπει να καταστεί βιώσιμο.

Στάθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα των κόκκινων δανείων, ενώ εμφανίστηκε αισιόδοξος πως θα βρεθεί συμφωνία ώστε να ολοκληρωθεί επιτυχώς η πρώτη αξιολόγηση προτρέποντας για αυτό και τον Έλληνα Πρωθυπουργό κατά τη συνάντηση που είχαν στο Νταβός, σε καλό κλίμα.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές την εκτίμησε αυτή συμμερίστηκε και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, που εμφανίστηκε απόλυτα σύμφωνος για την αναγκαιότητα να κλείσει άμεσα ο πρώτος έλεγχος, ώστε η οικονομία να αλλάξει σελίδα.

Πρώτος σταθμός σε αυτό, εφόσον ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, θα είναι η επαναφορά του waiver για τα ελληνικά ομόλογα, από την ΕΚΤ, που πρακτικά θα βγάλει τους ελληνικούς τίτλους από την καραντίνα και θα καταστήσει δυνατή την παροχή φθηνότερης ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες από την ΕΚΤ.