Οι δραματικές μέρες και νύχτες οι οποίες σφράγισαν ανεξίτηλα την (μέχρι στιγμής...) κορύφωση της ελληνικής κρίσης σηματοδότησαν ταυτόχρονα μια από τις πιο κρίσιμες καμπές στην ιστορία της «ενωμένης Ευρώπης», από την εποχή της ίδρυσης της Ένωσης Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) το 1952 και της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) το 1957 -ασφαλώς δε και από την εμφάνιση στη ζωή μας του ευρώ, το 2002.
Παρά δε το γεγονός ότι τυπικά τίποτα δεν έχει αλλάξει, οι πάντες σχεδόν συμφωνούν (έστω κι αν δεν το παραδέχονται δημοσίως) πως τίποτα δεν είναι όπως παλιά στην Γηραιά Ήπειρο.
Πρακτικά, η κρίση στην Ελλάδα έφερε στην επιφάνεια με βίαιο τρόπο όλα όσα πολιτικοί και κατεστημένα επιχειρούσαν να... χώσουν κάτω από το χαλί όλο το προηγούμενο διάστημα -πρακτικά, από το 2008, όταν εκδηλώθηκε το μεγάλο Κραχ της εποχής μας.
«Καυτό» πολιτικό και εκλογικό φθινόπωρο στην Ευρώπη
Ρήγμα ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο, σύγκρουση ανάμεσα σε πλούσιες και φτωχές χώρες, μεγάλες αντιθέσεις στο εσωτερικό των κοινωνιών, συγκρούσεις συμφερόντων στους κόλπους των ευρωπαϊκών ελίτ. Κι όλα αυτά, σε μια συγκυρία που οι οικονομίες εξακολουθούν να ασθμαίνουν, παρά τα δισεκατομμύρια ευρώ που ρίχνει στην αγορά ο Ντράγκι και η ΕΚΤ, παρά την οριακή άνοδο των δεικτών και τη βελτίωση των προγνώσεων. Η αύξηση του δημόσιου δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης το πρώτο τρίμηνο -το χρέος τους έφτασε στο 92,9% του ΑΕΠ, έναντι 92% του προηγούμενου τριμήνου- αποδεικνύει ότι η «ποσοτική χαλάρωση» δεν αποτελεί φάρμακο για όλες τις ασθένειες. Ειδικά δε για ορισμένες χώρες ο «κόκκινος συναγερμός» έχει σημάνει προ πολλού -όπως για την Ιταλία, όπου το σχετικό ποσοστό έχει εκτιναχθεί στο 135% του ΑΕΠ, αγγίζοντας τα 2,2 τρισ. ευρώ!
Όπως είναι δε φυσικό, όλες αυτές οι εξελίξεις επιδρούν καταλυτικά στις συνειδήσεις των πολιτών, καταρρίπτοντας στερεότυπα και επαναχαράσσοντας τις διαχωριστικές γραμμές. «Αν και η στατιστική δείχνει ανάκαμψη, δεν είναι αναγκαίο αυτή να αναγνωριστεί από τους ψηφοφόρους, οι οποίοι ενδεχομένως να συνεχίσουν να αναζητούν ριζοσπαστικές εναλλακτικές επιλογές», έγραφε χαρακτηριστικά προχθές ο Σάιμον Νίξον στη Wall Street Journal.
«Καυτό» πολιτικό και εκλογικό φθινόπωρο στην Ευρώπη
Οι εκλογές του φθινοπώρου σε Πορτογαλία, Ισπανία και, ίσως, Ελλάδα θα αποτελέσουν ένα κρίσιμο κρας-τεστ...
Ακροδεξιό «έλλειμμα»
Αν εξαιρεθεί η Ελλάδα, όπου η παρουσία της Ακροδεξιάς είναι ιδιαιτέρως απειλητική τα τελευταία χρόνια, σε Ισπανία και Πορτογαλία δεν ισχύει κάτι ανάλογο. Αν και οι δύο χώρες έζησαν σε καθεστώς στυγνών φασιστικών καθεστώτων το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα και απαλλάχθηκαν από τους δικτάτορες σχεδόν παράλληλα με την Ελλάδα, η παρουσία των «σταγονιδίων» και των νεοναζί δεν είναι εξίσου αισθητή, ούτε σε πολιτικό ούτε σε κοινωνικό επίπεδο. Για την ώρα, η κοινωνική διαμαρτυρία κατευθύνεται κυρίως προς τα Αριστερά -όμως, αυτό μπορεί να αλλάξει...
«Καυτό» πολιτικό και εκλογικό φθινόπωρο στην Ευρώπη
Ισπανία (Οκτώβριος ή Νοέμβριος)
Ελπίζει ο Ραχόι
Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την περασμένη Πέμπτη δείχνουν ότι το ποσοστό της ανεργίας στην Ισπανία έχει υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών (22,4%). Κομισιόν και Μέρκελ παρουσιάζουν τη χώρα ως ένα από τα τρία «success stories» (μαζί με Πορτογαλία και Ιρλανδία) των πολιτικών της άγριας λιτότητας. Όσο για τις δημοσκοπήσεις, φέρνουν την επιρροή των Podemos, του κόμματος που γεννήθηκε από τις διαδηλώσεις των Αγανακτισμένων και θεωρήθηκε «αδελφό» του ΣΥΡΙΖΑ, να υποχωρεί διαρκώς -έτσι, ενώ πριν από μερικούς μήνες διεκδικούσε την πρώτη θέση, τώρα είναι καθαρά τρίτο, πίσω από το Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλιστές.
«Καυτό» πολιτικό και εκλογικό φθινόπωρο στην Ευρώπη
Το πολιτικό κατεστημένο μοιάζει να αντέχει, παρά τα «χαστούκια» που δέχθηκε στις πρόσφατες περιφερειακές και δημοτικές εκλογές. Πρέπει και να το αποδείξει, όμως. Γιατί οι δείκτες δεν λένε πάντα την αλήθεια για την κοινωνία.
Πορτογαλία (4 Οκτωβρίου)
Μονομαχία δεινοσαύρων ή νέο σκηνικό;
Η Πορτογαλία είναι η μοναδική χώρα από τις τρεις στην οποία έχει οριστικοποιηθεί η ημερομηνία των εκλογών. Το πολιτικό σκηνικό, όμως, παραμένει ρευστό και το αποτέλεσμα της αναμέτρησης απρόβλεπτο. Αν πιστέψουμε τις δημοσκοπήσεις, τα δύο μεγάλα και παραδοσιακά κόμματα εξουσίας, το (δεξιό) Σοσιαλδημοκρατικό του πρωθυπουργού Πέντρο Πάσους Κοέλιου και το Σοσιαλιστικό του Αντόνιου Κόστα, θα συγκεντρώσουν πάνω από το 70% των ψήφων, κάτι που ασφαλώς θα σημάνει τη συνέχιση της κυριαρχίας τους, παρά τις αντιλαϊκές πολιτικές που εφάρμοσαν τα προηγούμενα χρόνια και τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα που τα έπληξαν, τα οποία έχουν οδηγήσει τον πρώην (Σοσιαλιστή) πρωθυπουργό Ζοζέ Σόκρατες στη φυλακή. Τα δύο κόμματα της Αριστεράς, πάντως, που διεκδικούν πάνω από 10% έκαστο, ελπίζουν να διαψεύσουν τα προγνωστικά.
Ελλάδα (Σεπτέμβριος ή Οκτώβριος;)
Πολιτική αστάθεια παρά τη συμφωνία
Το ρήγμα στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, που παγιώθηκε μετά τις δύο ψηφοφορίες στη Βουλή, είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε πρόωρες εκλογές, με στόχο το «ξεκαθάρισμα» των λογαριασμών και της κοινοβουλευτικής ομάδας. Πάντως, οι δανειστές δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει την άποψή τους γύρω από την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, από όπου είναι πιθανό να αναδειχθεί ενισχυμένος ο Αλ. Τσίπρας.