Δάνεια... με το «σταγονόμετρο»

Μπορεί η καταιγίδα φόρων που έρχεται με το πολυνομοσχέδιο να συγκέντρωσε τις τελευταίες ημέρες τα περισσότερα βλέμματα, ωστόσο δεν είναι το μόνο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές επιχειρήσεις.



Εδώ και πολλά χρόνια, και ειδικότερα μετά την επιβολή των capital controls το περασμένο καλοκαίρι έχει δυσκολέψει η πρόσβασή τους σε νέα κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό, με δυσμενείς επιπτώσεις στα επίπεδα ρευστότητας και στην επενδυτική δραστηριότητά τους. Παράγοντες της αγοράς υπογραμμίζουν πως η κατάσταση είναι ασφυκτική, με την «τραπεζική στρόφιγγα» να παραμένει ερμητικά κλειστή στις περισσότερες περιπτώσεις, ενώ ακόμη όταν αυτή ανοίγει, τα επιτόκια είναι ιδιαίτερα υψηλά, καθιστώντας την εξυπηρέτηση του χρέους εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση.

«Εκτός του ότι τα δάνεια δίνονται με το σταγονόμετρο, τα επιτόκια παραμένουν πολύ ακριβά καθώς υπερβαίνουν συχνά τα επίπεδα του 8%, ανεξάρτητα από το εύρος της επιχειχήρησης, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη και σε πολλές βαλκανικές χώρες είναι πολύ χαμηλότερο», λέει στην «Η» στέλεχος ελληνικής βιομηχανίας από τον χώρο της υαλουργίας, ενώ στέλεχος από το λιανεμπόριο τονίζει πως η νέα αύξηση των φόρων είναι «η σταγόνα που θα κάνει το ποτήρι να ξεχειλίσει».
Δάνεια... με το «σταγονόμετρο»

Η έλλειψη ρευστότητας και τα υψηλά επιτόκια μαζί με το ενεργειακό κόστος είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα των ελληνικών επιχειρήσεων, οι οποίες αδυνατούν να υλοποιήσουν δυναμικά πλάνα ανάπτυξης, με ελάχιστες εξαιρέσεις, αφού οι τράπεζες, η βασική πηγή χρηματοδότησής τους βρίσκονται σε δύσκολη θέση.

Ωστόσο, και οι εταιρείες λόγω της δραματικής συρρίκνωσης του ΑΕΠ και της επιδείνωσης του οικονομικού κλίματος προτιμούν να μη ζητούν τη σύναψη νέων δανείων. Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΣΕΒ, η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις περιορίστηκε εκ νέου τον Μάρτιο του 2016 (-0,9%) σε σχέση με το αντίστοιχο μήνα του 2015, αν και η καθαρή ροή χρηματοδότησης «γύρισε» σε θετικό έδαφος (+263 εκατ. ευρώ από -49 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα). Η συμφωνία με τους Θεσμούς και το κλείσιμο της αξιολόγησης αναμένεται να συμβάλει καταλυτικά στην αποκατάσταση της ροής κεφαλαίων προς την «πραγματική» οικονομία, καθώς θα διώξει την αβεβαιότητα που μεταξύ άλλων δεν επιτρέπει στις τράπεζες να δανειοδοτήσουν, όπως θα έκαναν υπό φυσιολογικές συνθήκες.

Την ίδια στιγμή, όλο και πιο δύσκολη όμως γίνεται η τραπεζική χρηματοδότηση και για τις ναυτιλιακές εταιρείες λόγω της κρίσης που πλήττει την αγορά ξηρού φορτίου και των αρνητικών προοπτικών της παγκόσμιας οικονομίας. Κορυφαία στελέχη τραπεζικών ομίλων από το εξωτερικό μιλώντας στο πλαίσιο του 4ου ναυτιλιακού συνεδρίου ανέφεραν πως αρκετές τράπεζες έχουν περιορίσει ήδη την παρουσία τους στον χώρο της ναυτιλίας, ενώ άλλες έχουν αποχωρήσει εντελώς και εξέφρασαν την εκτίμηση ότι η τάση αυτή θα συνεχισθεί και το επόμενο διάστημα.

Επιφυλακτικότητα
Ο επικεφαλής του τμήματος ναυτιλιακών χρηματοδοτήσεων για το ανατολικό ημισφαίριο της DVB Bank, Frans van de Bospoort επισήμανε πως υπάρχει επιφυλακτικότητα στην εκταμίευση νέων δανείων προς τους εφοπλιστές και πρόσθεσε πως σήμερα με εξαίρεση τα κατά τόπους ιδρύματα δραστηριοποιούνται περίπου 20 μεγάλες τράπεζες παγκόσμιας εμβέλειας από 80 που ήταν το 2008, ενδεικτικό της τάσης από-επένδυσης από τον χώρο της ναυτιλίας.

Ο επικεφαλής του τμήματος ναυτιλίας και logistics της DNB Banks ASA, Kjartan Bru ανέφερε πως πλέον καμία τράπεζα δεν θέλει να επεκτείνει τη χρηματοδότησή της -σε αντίθεση με το παρελθόν που δίδονταν δάνεια χωρίς να εξετάζεται η βιωσιμότητά τους- για να τονίσει πως όλες, και όχι μόνο η δική του, κοιτάνε πολύ πιο σοβαρά το χαρτοφυλάκιό τους και επιλέγουν τι θέλουν να κρατήσουν και τι όχι.

Αποκαλυπτικά ήταν τα στοιχεία που παρουσίασε ο επικεφαλής της Petrofin Research, Θεόδωρος Πετρόπουλος, σύμφωνα με τα οποία τα κεφάλαια που διοχετεύουν οι τράπεζες προς τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις μειώνονται σταθερά εδώ και πέντε χρόνια, ενώ παράλληλα παρατηρείται μία μετατόπιση των εφοπλιστών προς τις τράπεζες της Ασίας, οι οποίες εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμες να αναλάβουν το ρίσκο της χρηματοδότησης των εφοπλιστών στην παρούσα συγκυρία.

Η υποχώρηση των πιστωτών έναντι της ναυτιλίας αναπόφευκτα έχει πλήξει και τις ελληνικές ναυτιλιακές. Σύμφωνα με έρευνα της Petrofin Research, τα συνολικά δάνεια προς τους Έλληνες εφοπλιστές στο τέλος του 2015 μειώθηκαν κατά 2,7%, στα 62,7 δισ. δολ από 64 δισ. δολ., που ήταν στο τέλος του 2014.