Οδικός χάρτης ΤΧΣ για τα «κόκκινα» δάνεια

Τη δημιουργία ενός συντονιστικού μηχανισμού μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών προτείνει μελέτη της McKinsey, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του ΤΧΣ και στόχο είχε την ταχύτερη αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μεγάλων επιχειρήσεων, το ύψος των οποίων υπολογίζεται σε 20 δισ. ευρώ, ενώ άλλα 40 δισ. ευρώ συνδέονται με μικρές και μεσαίες απιχειρήσεις.



Οι βασικοί άξονες της σχετικής μελέτης δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα από το ΤΧΣ. Ο πρόεδρος του ταμείου κ. Μιχελής δεν παρέλειψε να δηλώσει πως το ΤΧΣ παράμεινε πιστό στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει να καταθέσει προτάσεις προκειμένου να αντιμετωπίσει το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, στοιχείο που αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση της χώρας από τον Αύγουστο του 2015.

Η μελέτη που αποτελεί λοιπόν μνημονιακή δέσμευση υποστηρίζει τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού για το συντονισμό της δράσης των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.

Μνημόνιο
Προτείνεται μέσα από τη συγκεκριμένη μελέτη, να υπογραφεί από τις τέσσερις τράπεζες ένα MoU που θα ρυθμίζει τη λειτουργία του συντονιστικού οργάνου ενώ η προεδρεία του οργάνου θα ασκείται κυκλικά από την κάθε μία τράπεζα.

Στόχος, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αρης Ξενόφος διευθύνων σύμβουλος του ΤΧΣ είναι οι τράπεζες να συζητήσουν μαζί ώστε να υπάρξει η απαραίτητη ανταλλαγή τεχνογνωσίας δεδομένου πως τα μεγάλα δάνεια αφορούν συνήθως όλα τα πιστωτικά ιδρύματα.

Η μελέτη αναφέρεται σε μη εξυπηρετούμενες πιστοδοτήσεις που μπορούν να ενταχθούν στον μηχανισμό , ύψους 15 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 11 δισ. βρίσκονται σε καθυστέρηση, ενώ τα υπόλοιπα είναι μεν ενήμερα, κρίνεται όμως ότι δεν μπορούν να εξοφληθούν, αν δεν ρευστοποιηθούν οι εξασφαλίσεις τους.

Τα δάνεια αυτά αφορούν 168 ομίλους και επελέγησαν από ένα δείγμα 1.200 επιχειρήσεων (σ.σ. σε ενοποιημένη βάση) με τζίρο άνω των 20 εκατ. ευρώ και δανειακά ανοίγματα άνω των 10 εκατ. ευρώ.

Η συνολική δανειακή έκθεση του δείγματος ανέρχεται σε 36 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 20 δισ. είναι μη εξυπηρετούμενα.

Από το δείγμα αφαιρέθηκαν οι επιχειρήσεις που κρίνονται βιώσιμες ή σχεδόν βιώσιμες, καθώς και τα δάνεια που έχουν καταγγελθεί από τις τράπεζες, ενώ στοιχεία διατέθηκαν από Eurobank, Πειραιώς και Εθνική. Η Alpha Bank δεν μετείχε με στοιχεία επικαλούμενη νομικές εμπλοκές. Ομως αυτό δεν δημιούργησε πρόβλημα στη μελέτη αφού τα περισσότερα από τα παραπάνω δάνεια «ακουμπούν» και στις 4 τράπεζες.

Παράλληλα υπήρξε ξεχωριστή προσέγγιση σε επίπεδο κλαδικό όπου η μελέτη προτείνει να συμπεριληφθούν στο πεδίο του μόνιμου μηχανισμού συντονισμού δράσης οι επιχειρήσεις των κλάδων τουρισμού, υγείας-φαρμάκων, μεταφορών, τροφίμων-ποτών και ιχθυοκαλλιεργειών.

Πρόκειται για κλάδους με συνολική δανειακή έκθεση 7,5 δισ., εκ των οποίων τα 4,5 δισ. είναι δάνεια σε καθυστέρηση.

Πέντε άξονες
Συγκεκριμένα, το σχέδιο δράσης του ΤΧΣ περιλαμβάνει 5 άξονες που αφορούν:

1. Την έρευνα, τον εντοπισμό και την ιεράρχηση των περιορισμών και εμποδίων για την αναδιάρθρωση μεγάλων εταιρικών χρεών που κατέχουν οι ελληνικές τράπεζες, με στόχο την ανάπτυξη μιας δυναμικής αγοράς ΜΕΑ.

Συγκεκριμένα τα εν λόγω εμπόδια έχουν κατηγοριοποιηθεί σε νομικά κανονιστικά, φορολογικά λογιστικά, θέματα τραπεζικής αγοράς.

2. Το σχεδιασμό πλαισίου συντονισμού μεταξύ των τραπεζών.

3. Τον προσδιορισμό περιμέτρου προβληματικών επιχειρήσεων και κλάδων.

4. Την αξιολόγηση των υφιστάμενων δυνατοτήτων του τραπεζικού τομέα.

5. Τη διεύρυνση του ρόλου των κεφαλαιαγορών.

«Προς το τέλος του 2016 θα πρέπει να περιμένουμε τα πρώτα θετικά σημάδια στο μέτωπο της διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων», δήλωσε ο κ. Ξενόφος, σημειώνοντας ότι απαιτείται χρόνος για να αφομοιώσει το σύστημα τις προωθούμενες αλλαγές.

Σε ότι αφορά την αξιολόγηση των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών ο κ. Ξενόφος είπε πως αυτή θα ολοκληρωθεί προς τα μέσα ως το τέλος Ιουνίου, όμως οι τράπεζες θα γνωρίζουν τη δυναμική της αξιολόγησης καθώς ο νόμος είναι ξεκάθαρος. Τόνισε δε το ρόλο της EBRD στην αξιολόγηση.

Τι έδειξε η μελέτη της McKinsey

• 1.200 επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 20 εκατ.

• Τις επιχειρήσεις «βαραίνουν» δάνεια 36 δισ. εκ των οποίων τα 20 δισ. είναι «κόκκινα» ή κινδυνεύουν να βρεθούν σε καθυστέρηση

• 160 - 170 όμιλοι μόνο βαρύνονται με μη εξυπηρετούμενα δάνεια 15 δισ. εκ των οποίων τα 11 δισ. είναι «κόκκινα»

• Πέντε κλάδοι σε απόλυτη προτεραιότητα: Τουρισμός, Υγεία, Τρόφιμα, Ποτά, Μεταφορές

• Ο συνολικός δανεισμός των πέντε κλάδων είναι 7,5 δις ευρώ, εκ των οποίων 4,4 δις ευρώ είναι «κόκκινα» ή πρόκειται να «κοκκινίσουν».